Modificatieletter kleine chi

Gebruik Unicode-invoer; superscriptopmaak maakt een ander teken.

De editor van de programmeertaal Julia accepteert \^chi als benoemde invoerafkorting; die is sinds 2026 gedocumenteerd. Anders kun je een Unicode-kiezer of codepuntinvoer gebruiken. In HTML-broncode kan ᵡ staan.

χ als superscript opmaken verandert het uiterlijk, niet het tekstteken. Sommige UPA-onderscheidingen vereisen ᵡ als apart tekstteken. Als een lettertype het niet bevat, kan een leeg vakje of vervangingsteken verschijnen.

Wat betekent ᵡ?

Het wijzigt een naburige klank in fonetische transcriptie.

Het Oeraalse Fonetische Alfabet (UPA) is een systeem om de klanken van Oeraalse talen te schrijven. Het werd voor het eerst gepubliceerd in 1901 en herzien in de jaren 1970. Hoge letters geven er korte klanken mee aan. In Lagercrantz’ Sámi-voorbeelden uit 1939 markeert ᵡ een korte, stemloze, ruwe klankafgifte achter in de mond. De vorm komt van de Griekse kleine letter chi χ, die als modificatieletter omhoog is geplaatst.

In oudere of uitgebreide notatie van het Internationaal Fonetisch Alfabet (IPA) staat ᵡ na een medeklinker om een ruwe afgifte achter in de mond toe te voegen. In [qᵡ] kunnen afsluiting en wrijving worden opgevat als een affricaat: één medeklinker die van afsluiting overgaat in wrijving. Dit IPA-gebruik is sinds 1989 niet-standaard.