Sunuwar Shyele harfi

“Su” sözcüğünün başındaki s sesini gösterir. Shyer adı verilen 𑯜, “şeker”deki ş sesini gösterir. Bu harfleri karıştırmak Sunuwar sözcüğündeki ünsüzü değiştirir.

Sunuwar diline Koĩts-Lo da denir. Nepal’de bu dil, Nepalce ve Hintçede kullanılan Devanagari yazısıyla da sıkça yazılır. Sunuwar yazısı kullanıldığında Nepal’de bir alfabe gibi işler; ünsüzlerin içinde kendiliğinden gelen bir ünlü yoktur. Hindistan’ın Sikkim eyaletinde ise abugida olarak da kullanılır: ünsüz harfe yazılmayan varsayılan bir ünlü eşlik edebilir. Sikkim, Koĩts-Lo’yu 1996’da resmî dil olarak tanıdı ve devlet materyallerinde Sunuwar yazısını kullandı.

Sunuwar yazısı nereden geliyor?

Modern yazı 1940’larda biçimlendi, ancak daha eski kökeni farklı anlatılır. Dijital metin karakterlerine kimlik veren Unicode standardı için sunulan bir öneri, yazının gelişimini 1942’de Krishna Bahadur Jentich’e bağlar ve ilk harf listesini 22 harf olarak verir. Bir Sunuwar topluluk tarihi, yazının adı olan Koĩts-BreɁse’yi hayvan derilerine kazınmış yazılarla ilişkilendirir; bu yazılar silindikçe yenilerine aktarılmıştır. Bu anlatıya göre Hem Karna Sunuwar yazıyı 1940’larda gündeme getirdi, Karna Bahadur (“K. B.”) Jentich ise 1960’larda alfabeyi derleyip geliştirdi.

21. yüzyılın başında kullanıcılar 11 harf ve ünlü uzunluğu işareti eklemişti. Yeni Shyer harfi ş sesini göstererek Shyele’nin s sesinden ayrıldı; daha önce tek harf iki sesi de karşılayabiliyordu. Sunuwar yazısının tasarımı İngilizcede de kullanılan Latin alfabesini örnek aldı. Uzun “a” ünlüsü için eklenen bir harf Limbu yazısından alındı. Devanagari temelli ayrı bir sistem olan Tikamuli de 1970’te tanıtıldı; bir topluluk tarihine göre tek dili öne çıkaran devlet politikası bu çabayı sınırladı.