Vai-lettergreep Li

Dit teken schrijft één Vai-lettergreep, li. Vai is een lettergrepenschrift: één teken kan een hele lettergreep weergeven in plaats van één losse letter. De transliteratie li met Latijnse letters benoemt de klank van ꔷ; die lijkt op li aan het begin van het Nederlandse woord lift. Sommige lange lettergrepen bestaan uit twee tekens, waarbij het tweede bij dezelfde lettergreep hoort.

In 2026 zet MediaWiki’s Vai-transliteratie de toetsaanslag l en daarna i om in ꔷ.

Waarom is het Vai-schrift gemaakt?

Zodat Vai-mensen elkaar konden schrijven. Het Vai-schrift kreeg begin jaren 1830 vorm bij Jondu in Liberia, vooral door Momolu Duwalu Bukẹlẹ. Vai wordt gesproken aan de westkust van Liberia en in het oosten van Sierra Leone. Het schrift ondersteunde lokale geletterdheid naast het Arabische schrift en het Latijnse alfabet, die al in de regio aanwezig waren.

Het oudste bekende bewaard gebleven Vai-manuscript werd in 1834 bij missionarissen gemeld en later teruggevonden in de archieven van Harvard.

De verhalen over de oorsprong verschillen: Bukẹlẹ schreef de inspiratie toe aan een droom, terwijl een vroeg Vai-manuscript, het Boek van Rora, vertelt over jonge mannen die een boek maakten zodat Vai-mensen elkaar brieven konden schrijven. Sommige Vai-manuscripten bevatten ook islamitische morele lessen. Er is een verband met het Cherokee-schrift voorgesteld, maar dat is niet bewezen; ook het Latijnse en Arabische schrift of een ouder lokaal beeldschrift kan invloed hebben gehad. In de eerste helft van de twintigste eeuw beïnvloedde het Vai-syllabische model de schriften van Mende, Loma en Kpelle, elk met eigen tekens.

Hoe typ ik ꔷ zonder Vai-toetsenbord?

Gebruik een Vai-transliteratie of de Unicode-invoer van je systeem. De stappen verschillen per besturingssysteem en tekstveld.

In 2026 kan een lettertype zonder Vai-ondersteuning ꔷ als een vierkant of vraagteken tonen. Kies een lettertype dat Vai ondersteunt; het vervangende vakje verandert het teken zelf niet.