Keltisch kruis

Een christelijk kruis in Ierse stijl en een teken van Ierse en Keltische identiteit. De ring is het kenmerk: neem een gewoon kruis met een lange staander, teken een cirkel door de kruising, en je hebt de vorm die 🕈 laat zien.

Het is nagemaakt van de hoogkruisen: hoge, bewerkte stenen kruisen die tussen grofweg de 8e en 12e eeuw bij Ierse en Schotse kloosters werden opgericht. Het Muiredach-kruis in Monasterboice staat nog altijd in de open lucht; het originele Schriftkruis van Clonmacnoise staat nu in het bezoekerscentrum, met een replica buiten. Beide zijn bedekt met Bijbelscènes en vlechtwerk, en zulke kruisen dienden waarschijnlijk als preekhulp en markeerden heilige grond. Waarom de ring? Niemand weet het zeker. Hij ondersteunt de zware stenen armen, wat vast een deel van het antwoord is, en velen zien er een stralenkrans in. Het populaire verhaal dat Sint-Patrick het kruis met een heidens zonnesymbool versmolt, is een moderne legende, niet iets wat de middeleeuwse steenhouwers hebben opgetekend.

De naam "Keltisch kruis" zelf stamt uit de 19e eeuw, toen Ierse en Schotse kunstenaars en oudheidkundigen het ontwerp nieuw leven inbliezen voor kerkmonumenten, grafstenen en sieraden. Emigranten namen het mee naar de Verenigde Staten, Australië en verder, en vandaag is het een vertrouwde grafsteen, tatoeage en hanger overal waar mensen Ierse of Schotse wortels claimen; ook in Wales, Cornwall en Bretagne duikt het op.

Wat betekent het als iemand 🕈 stuurt?

Meestal geloof, Ierse wortels of herdenking; lees de woorden eromheen. In een bericht doet het wat elk kruis doet, met een Iers accent: een condoleance of een "RIP", een paas- of kerkbericht, een groet voor St. Patrick's Day, een opmerking over voorouders of een festival met Keltische muziek. Omdat niet elk lettertype het tekent, duikt het vooral op waar iemand het bewust koos, in een gebruikersnaam of bio in plaats van in een gewoon gesprek.

De politieke lezing hoort vooral bij een andere tekening. Een compact Keltisch kruis met vier gelijke armen en een dikke ring, een beetje als een schietschijf, werd in verwante vorm al in de jaren dertig door de Noorse nazipartij gebruikt en na de Tweede Wereldoorlog door Franse nationalisten overgenomen; daarna verspreidde het zich naar extreemrechtse bewegingen elders. Antidiscriminatieorganisaties noemen die vorm een haatsymbool, met de kanttekening dat het gewone christelijke kruis dat niet is. Aanwijzingen: gelijke armen zonder staander, zwart-witte vlaggraphics, leuzen over "blanke" of "Europese" identiteit ernaast. Het hoge, versierde kruis op een graf, aan een kerk of in een bericht is bijna altijd gewoon wat het lijkt, en 🕈 tekent de hoge vorm; extremisten gebruiken die soms ook, dus de woorden eromheen beslissen.