Klaverblad (shamrock)

Nee. Geluk hoort bij het klavertje vier 🍀; ☘️ zegt Ierland. Stuur ☘️ voor Ierse roots, een Ierse feestdag, een Iers team of een St. Patrick's Day-groet. Stuur 🍀 voor een examen, een loterij of een sollicitatiegesprek. Mensen halen ze vaak door elkaar en de meeste Ieren vergeven dat, maar het verschil is echt: een shamrock heeft drie blaadjes, en juist het vierde maakt een klavertje zeldzaam en daardoor gelukbrengend.

Een shamrock is gewoon een jong klaverblad, zoals je in elk Iers weiland ziet; de naam komt van het Ierse seamróg, „kleine klaver”. Bijzonder is het verhaal eromheen: Sint-Patrick, de missionaris uit de vijfde eeuw die het christendom naar Ierland zou hebben gebracht, zou er een omhoog hebben gehouden om de Drie-eenheid uit te leggen, het christelijke idee van één God als Vader, Zoon en Heilige Geest. Door die legende werd het blad het embleem van Ierland. Je ziet het op het wapen van het Ierse rugbyteam, op de staart van de vliegtuigen van de nationale luchtvaartmaatschappij en op alles wat voor 17 maart wordt verkocht.

Heeft Sint-Patrick de shamrock bedacht?

Nee. De plant was er eerst; het symbool kwam eeuwen later. Niets uit Patricks eigen tijd noemt een shamrock, en de les over de Drie-eenheid verschijnt pas ruim duizend jaar na zijn dood voor het eerst in druk.

Het oudere spoor is nuchterder. Een kruidenboek uit 1571 meldt dat Ieren shamrock aten. In 1681 zag een Engelse reiziger klaverblaadjes gedragen op St. Patrick's Day. In 1726 noemde de botanicus Caleb Threlkeld het het nationale symbool, legde het Drie-eenheidsverhaal vast als levende traditie en mopperde over het „natmaken van de shamrock”, drinken op de heilige. Ierse emigranten namen het gebruik mee over de Atlantische Oceaan: waar de plant niet groeide, deden afbeeldingen en de kleur groen het werk, en de St. Patrick's-parades in Amerikaanse steden maakten van het blad het kenteken van de hele Ierse diaspora. Daarom staat ☘️ zowel voor de feestdag van de heilige als voor Ierse identiteit in het algemeen.