Chữ Ash trong chữ Mandaic

Đó là âm xát gần với tiếng “suỵt” để nhắc im lặng. Đứng một mình, ࡔ là một chữ cái chứ không phải từ được nói ra; vai trò của nó trong từ Mandaic phụ thuộc vào các chữ xung quanh.

Chữ Mandaic viết từ phải sang trái và các chữ nối nhau trong từ. Ash có dạng đứng riêng và dạng nối với chữ ở bên phải. Vì vậy, đường nét có thể đổi theo vị trí trong từ nhưng vẫn là cùng một chữ cái.

Chữ Mandaic bắt nguồn từ đâu?

Chữ viết này phát triển trong văn bản tôn giáo Mandaic, nhưng nguồn gốc chính xác còn được tranh luận. Một cách giải thích đặt quá trình phát triển vào khoảng từ thế kỷ thứ hai đến thế kỷ thứ bảy sau Công nguyên; cách khác cho rằng chữ bắt nguồn từ thời Parthia muộn vào thế kỷ thứ hai. Một số văn bản Mandaic cổ nhất còn lại là văn bản phép thuật trên bùa chì và bát khắc lời chú từ thế kỷ thứ ba hoặc thứ tư sau Công nguyên.

Người Mandaic, một cộng đồng tôn giáo ở miền nam Lưỡng Hà, phát triển chữ viết này để ghi tiếng Mandaic cổ điển, dạng cổ hơn dùng trong nghi lễ. Một số bản thảo phép thuật mở đầu bằng bảng chữ cái vì người Mandaic xem việc viết bằng chữ của họ là thiêng liêng. Neo-Mandaic là dạng hiện đại; kiểu chữ cổ điển đã chỉnh sửa cũng xuất hiện trong thư riêng và ghi chú cuối bản thảo.

Ash có thể ghi những âm nào ngoài âm xát đó?

Âm cơ bản vẫn vậy, nhưng dấu bên dưới mở rộng cách dùng. Trong Neo-Mandaic, ࡔ࡙ — Ash kèm dấu phụ âm tắc-xát — có thể ghi âm gần với “ch”, âm xát hữu thanh, hoặc âm bắt đầu bằng cách chặn như “đ” rồi bật ra thành âm xát hữu thanh trong từ vay mượn và tài liệu học tập. Thứ tự chữ cái Mandaic vẫn theo thứ tự chung với tiếng Hebrew và các truyền thống Aramaic khác; vị trí tương ứng cho thấy mối liên hệ lịch sử, chứ không có nghĩa các chữ thay thế được cho nhau.

Ash có dấu có thể ghi âm gần với “ch”, âm xát hữu thanh, hoặc âm bắt đầu như “đ” rồi kết thúc bằng âm xát hữu thanh trong từ vay mượn.