Süryani E harfi

Arami alfabesindeki bir Süryani harfidir.

E adı, harfleri adlandıran Doğu Süryani geleneğini izler; Latin E harfini belirtmez. 2012 tarihli akademik bir çevriyazı tablosu bu harfi ʿ işaretiyle gösterir. Bu işaret söz konusu ünsüzü belirtir, ünlü olarak okunması gerektiğini değil.

Okunuşunu ve anlamını çevresindeki Süryanice sözcük belirler. Tek başına kullanıldığında Süryani yazısını ya da bir alfabe örneğini gösterir; gönderenin niyeti konuşmanın bağlamına bağlıdır.

Süryani yazısı nasıl gelişti?

Edessa çevresindeki bölgesel Aramice yazı geleneklerinden gelişti.

Burada anılanlar arasında açıkça Süryani yazısı olarak tanımlanan en eski yazıt, Birecik'teki taşa kazınmış ve MS 6 yılına tarihlenmiştir; Serrin'deki başka bir yazıt MS 73 yılına aittir. Bunlar günümüze ulaşan örneklerdir, yazının ortaya çıkış tarihleri değildir.

İlk dönem Süryanicesi, Kuzey Mezopotamya'daki Edessa'da konuşulan Aramiceyi yazmak için kullanılıyordu. Satış belgesi içeren Dura-Europos parşömen parçası MS 240–243 yıllarına tarihlenir. Tarihi bilinen ilk Süryanice el yazması, MS 411'den kalmadır ve düzenli Estrangela hat stilini gösterir. Geç Antik Çağ'da Süryanice edebiyat ve ayin dili olarak da kullanıldı.

İlk dönem Süryani yazısı, Palmyra yazısı ve Kuzey Mezopotamya'daki diğer Aramice yazılarla bazı özellikleri paylaşır; kesin soy çizgisi tartışmalıdır. Arap yazısı doğrudan Süryaniceden değil, Nebati Aramicesi üzerinden gelişmiştir; Soğdca da ilişkili başka bir daldır. Süryani yazısı, Süryani harfleriyle yazılan Arapça anlamındaki Garşuni için ve Ermenice, bazı Farsça lehçeleri, Osmanlı Türkçesi ve Malayalamca için de uyarlanmıştır.

ܥ neden şekil değiştirir?

Görünümünü sözcükteki yeri ve yazı stili belirler.

Süryanice sağdan sola yazılır ve harfler metin içinde birbirine bağlanır. ܥ komşu harflere bağlanır; yazı yazılımı sözcükteki yerine uygun biçimi seçerken metin tek bir karakteri saklar.

Doğu ve Batı Süryani gelenekleri telaffuz ve ünlü işaretleri bakımından farklıdır. Estrangela, Serto ve Doğu Süryani yazı stili aynı yazı sisteminin biçimleridir. Noktalar ve diğer seslendirme işaretleri okumaya yardımcı olabilir; harfi başka bir harfe dönüştürmez.