Yi hecesi Bep

Nuosu Yi dilinde bir heceyi yazar; tek başına Türkçe bir kelime değildir. Liangshan romanizasyonu, Yi seslerini Latin harfleriyle yazma yöntemidir. Bu yöntemde hece “bep” diye yazılır; sondaki “p” düşük ve alçalan tonu belirtir. Bu yazım bir telaffuz rehberidir. Daha uzun bir Yi kelimesinde ꀫ, kelimenin söylenişine ve anlamına bir hece ekler.

Günümüze ulaşan en eski Yi yazıtı, 1485 tarihli bronz bir çan üzerindedir; Ming döneminin sonlarına yakın tarihlerden kâğıt üzerindeki Yi metinleri de korunmuştur. Geleneksel Yi uygulamalarında bimo rahipleri dinî, büyüyle ilgili, tıbbi ve soy kütüğü metinlerini kopyalardı. Yerel gelenekler farklı işaretler, sesler ve yazı yönleri geliştirdi. Liangshan standardı 1974’te tasarlandı ve 1980’de ilan edildi; eski Kuzey Yi biçimlerini tek bir lehçeye uyarladı. Reform, bu lehçedeki okuryazarlığı artırmayı hedefliyordu; standart yazı kitaplarda, gazetelerde, resmî belgelerde ve edebiyatta da kullanılır.

ꀫ hangi Yi yazı sistemine aittir?

Nuosu Yi için Liangshan standardına aittir.

Yi toplulukları işaretleri, sesleri ve yazı yönleri farklı olan birden fazla yazı geleneği kullanır; bu standart tüm Yi çeşitleri için değil, Liangshan Yi içindir. Geleneksel Yi yazısının Çin Han karakterlerinden bağımsız geliştiği düşünülür. Modern Liangshan yazısı, Çin metinlerinde kullanılan soldan sağa yazım sırasını benimsedi. Cuan ve Wei gibi tarihî adlar, daha geniş Yi yazı geleneğinin bazı bölümlerini belirtir; ꀫ için alternatif okunuşlar değildir.