Yi hecesi Hluox

Standartlaştırılmış Liangshan Yi yazısında bir heceyi yazar. Latin harfleriyle aktarımı “hluox” şeklindedir; sondaki x, başka bir ses ya da çeviri değil, ikincil yüksek tonu, yani ses perdesi düzenini belirtir.

Yi yazısının geçmişi bilgisayar kodlamasından eskidir. İlk yazıtlara ilişkin bazı iddialar tartışmalıdır; tarihi kesin anıtsal kanıtlar arasında 1485 tarihli bir Yi bronz çanındaki yazıt bulunur. Geleneksel Yi biçimleri başlıca dinî, büyüsel, tıbbi ve soy kayıtlarına ilişkin metinlerde kullanılmıştır. Yi ritüel uzmanları olan bimo bu metinleri kopyalayıp aktarmış, yazıcı olarak da görev yapmıştır.

Modern Liangshan standardı okuryazarlığı geliştirmek amacıyla 1974’te tasarlandı ve 1980’de resmen ilan edildi; daha eski Kuzey Yi geleneklerinden yararlanıyordu. Cuan ve Wei, birbiriyle ilişkili geleneksel yazı geleneklerinin adlarıdır. Modern standart, tüm Yi dilleri için evrensel bir yazım sistemi değildir.

ꆢ neden farklı yazı tiplerinde farklı görünüyor?

Farklı yazı tipleri aynı kodlanmış karakteri farklı hatlarla çizebilir. Geleneksel Yi yazısı bölgelere göre karakter dağarcığı, biçim, yön ve yazım yönü bakımından değişir. Unicode, tüm geleneksel biçimleri değil, standartlaştırılmış Liangshan Yi yazısını kodlar. Bu yüzden yazı tipi ꆢ’nin görünüşünü değiştirebilir, ancak karakteri değiştirmez.

Standartlaştırılmış Yi genellikle yatay olarak soldan sağa yazılır; bazen dikey düzen de kullanılır. Yi karakterleri dizgide birbirleriyle etkileşmediğinden yan yana heceler ayrı kalır. 1999’daki kodlama, Yi yazısının başlangıcını değil Unicode’a eklenmesini tarihler.