Vai-lettergreep won

Typ in de gedocumenteerde Vai-transliteratie-indeling van MediaWiki w, x en daarna ~. Die indeling zet wx~ om in ꗀ; de tilde markeert nasalering, een klank waarbij lucht door de neus stroomt.

“Won” is een label voor de lettergreep in Latijnse letters. In Vai-spelling draagt ꗀ één klankeenheid bij; de betekenis komt uit het hele woord.

Wat draagt ꗀ bij aan een Vai-woord?

Het staat voor één Vai-lettergreep binnen een woord. Het Vai-schrift ontstond in het begin van de jaren 1830, vooral door Mọmọlu Duwalu Bukẹlẹ en andere Vai-medewerkers. Het oudste bekende bewaarde voorbeeld is een pagina die Fan Dawo Kelondo in 1834 schreef op verzoek van zendeling John Leighton Wilson; dat is de datum van het bewaarde bewijs, niet van het begin van het gebruik van Vai.

Het schrift werd gemaakt om Vai te schrijven in het westelijke kustgebied van Liberia en het oosten van Sierra Leone. Het diende voor correspondentie en administratie, ook in de handel; scholen en koninklijke steun verbonden geletterdheid bovendien met Vai-autonomie naast naburige tradities met Latijns en Arabisch schrift. Standaardiseringspogingen in 1899 en 1962 maakten de syllabische spelling meer klankgericht en eenvormig en verminderden eerdere variatie. De meeste oudere Vai-logogrammen — tekens voor woorden of ideeën die werden gebruikt voor communicatie, oorlog en waarzeggerij — werden grotendeels afgeschaft.