Yi-lettergreep to

Het schrijft één lettergreep in het gestandaardiseerde Liangshan-Yi-schrift.

De standaardromanisering van Liangshan schrijft het als to: spreek de t uit met een klein pufje lucht, gebruik een o-klinker en houd de toonhoogte vrij gelijkmatig in het midden. Het ontbreken van een afsluitende t, p of x geeft die middentoon aan. Het is niet het Nederlandse woord ‘to’: in een Yi-woord of -zin staat het voor één lettergreep, waarvan de betekenis uit de context blijkt.

Waar komt ꄫ vandaan?

Het hoort bij een oude Yi-schrifttraditie die later voor Liangshan is gestandaardiseerd.

Het traditionele Yi-schrift stond historisch ook bekend als Cuan of Wei. De vormen van de tekens en de schrijfrichting verschillen per lokale traditie. Sommige Liangshan-tradities werden van rechts naar links geschreven; in Guizhou en Yunnan gebruikte men verticale kolommen die van boven naar beneden werden gelezen en van links naar rechts waren gerangschikt.

Volgens een oorsprongstraditie bedacht iemand die Aki heette het schrift tijdens de Tang-dynastie (618–907), maar het begin staat niet vast. Het oudste bewaard gebleven voorbeeld van Yi-schrift is een inscriptie op een bronzen klok uit 1485. Ook Yi-teksten op papier en schapenhuid zijn bekend van rond 1500. Die dateringen betreffen bewaard gebleven Yi-schrift in het algemeen, niet het eerste gebruik van precies deze gestandaardiseerde glyph.

Traditionele teksten dienden religieuze, magische en medische doelen en het vastleggen van familiegeschiedenissen; dorpspriesters gaven ze door. Om de geletterdheid in Yi te verbeteren, werd in 1956 een Latijns schrift voor Liangshan ingevoerd. Het gestandaardiseerde schrift voor dat dialect werd in 1974 ontworpen en in 1980 officieel ingevoerd. Het is bedoeld voor Liangshan-Yi, niet voor alle Yi-dialecten.