Cham ba harfi

Doğu Cham hecesinin başındaki b sesini gösterir. Tek başına bir sözcük değildir. Ünsüz genellikle yaklaşık «a» olan doğal bir ünlü taşır; ona bağlı bir ünlü işareti bu sesi değiştirir, hece sonundaki ünsüz ise ayrı bir harfle yazılır.

Bilinen en eski Cham dili yazıtının Đông Yên Châu’da, 4. yüzyılın ortalarında yazıldığı tahmin edilir. İlk yazıtlarda kraliyet zaferleri ve tapınaklara yapılan bağışlar anlatılır. Bu tarih, günümüze kalan yazılı kayıtların zamanını belirtir; ꨝ harfinin ilk kullanımını değil.

Cham yazısı, Güney Asya’daki Brahmi geleneğinden türeyen Pallava harf biçimlerinden, Hint dinleri ve dilbilgisi çalışmalarıyla temas sonucunda gelişti. 11. yüzyıldan itibaren Sanskritçe yazıtlar azalırken Cham yazımı daha fazla standartlaştı. 15. yüzyıldan itibaren Orta Cham el yazmalarında taş yazıtlara göre daha akıcı biçimler kullanıldı. Kamboçya’da 19. yüzyılın ortalarından itibaren Cham yazılı İslam el yazmalarının yerini giderek Arap harflerine dayanan Jawi yazısı aldı. 1970’lerde Doğu Cham yazısı görünür bir kimlik işareti olarak yeniden değerlendirildi. Batı Cham ile bağlantılıdır, ancak harf dizisi farklıdır.

ꨝ nasıl yazılır?

Akhar Thrah giriş yöntemi kullanın ve işaretleri sırayla girin. Tam bir hece için önce temel harfi, sonra başlangıç ünsüzünü değiştirebilen ara işaretleri, ünlü işaretlerini, uzatma işaretini ve son ünsüzü girin. Bazı ünlü işaretleri ꨝ harfinden sonra girilse de ekranda onun solunda görünür.

iCham kılavuzu Rumix giriş yöntemini şöyle açıklar: Latin harfli tuşlar Akhar Thrah’a dönüştürülür; boşluk ya da noktalama işareti metni onaylar. ꨝ kare olarak görünüyorsa yazı tipiniz Cham karakterlerini desteklemiyordur; destekleyen bir yazı tipi seçin.