Moai

Een lege, onverstoorbare blik: „hier heb ik geen woorden voor.“ Alleen gestuurd na iets absurds, pijnlijks of plaatsvervangend gênants zegt 🗿 dat de afzender naar het scherm kijkt zonder een reactie die hij wil typen. Het dekt droog ongeloof, gespeelde teleurstelling en „wat moet ik hier nou op zeggen?“ De grap zit in de gekozen kop: een beeld dat al eeuwen geen spier vertrekt. Jongeren sturen het ook als overdreven kalmte, alsof niets ter wereld hen van hun stuk kan brengen. De bijnaam „bruh-emoji“ komt van de Engelse uitroep „bruh“, die dezelfde vlakke, ongelovige toon in woordvorm draagt.

Vijandig is het zelden. Onder vrienden is het plagen, en vaak betekent het dat de afzender het grappig vond maar je het genoegen van een lach niet gunt. Lees de woorden eromheen: naast een vakantiefoto of een geschiedenispost is het gewoon het beeld; alleen in een groepsapp is het de reactie.

Wat zijn de echte moai, en wie hakte ze?

Voorouderbeelden, gemaakt door het Rapa Nui-volk van Paaseiland. Rapa Nui is een klein Polynesisch eiland in de zuidoostelijke Stille Oceaan, zo’n 3.500 km van de kust van Chili, het land waartoe het nu behoort. De bewoners hakten bijna 900 moai, meest tussen de 13e en 16e eeuw, vooral uit het zachte vulkanische gesteente van de groeve Rano Raraku. De beelden gelden als afbeeldingen van belangrijke voorouders; veel ervan werden langs de kust op stenen platforms, ahu genoemd, gezet, met het gezicht landinwaarts om over de dorpen te waken. Sommige droegen een rode stenen knot, de pukao, en kregen na het oprichten ogen van wit koraal.

De „hoofden van Paaseiland“ zijn een gezichtsbedrog van het landschap. Beelden die op de hellingen van de groeve bleven staan, zakten in de loop van eeuwen in de grond, zodat alleen de hoofden zichtbaar zijn; opgravingen hebben complete rompen blootgelegd, sommige met inkervingen op de rug. Bijna alle moai waren in de 19e eeuw omvergehaald tijdens conflicten op het eiland; verschillende groepen zijn sindsdien weer opgericht. Nationaal park Rapa Nui staat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO, en voor de eilanders blijven de moai voorouders; daarom is aanraken verboden.