Chữ E trong chữ Myanmar

Đây là chữ nguyên âm độc lập e trong chữ Myanmar. Chữ này đánh dấu âm tiết bắt đầu bằng nguyên âm mà không cần thêm dấu nguyên âm vào phụ âm. Trong tiếng Miến Điện, nó chủ yếu xuất hiện trong một số từ mượn từ tiếng Pali và các ngôn ngữ Ấn Độ khác; ဧရာမ (“lớn”) là một ví dụ.

Khoảng thế kỷ VIII, một chữ viết ở miền Nam Ấn Độ có quan hệ với Brahmi, một hệ chữ cổ, được điều chỉnh để viết tiếng Môn. Unicode xác định văn khắc đầu tiên bằng chữ Myanmar thuộc thế kỷ XI; một bản khảo sát khác xếp những ghi chép còn tồn tại sớm nhất mà nó đề cập vào thế kỷ XII. Về sau, chữ này được dùng để viết tiếng Miến Điện, tiếng Môn, các ngôn ngữ Karen và Shan, tiếng Pali, tiếng Phạn và những ngôn ngữ khác. Vì vậy, âm đọc và phạm vi dùng ဧ tùy thuộc vào ngôn ngữ.

Vì sao ဧ không phải chữ e thông dụng trong tiếng Miến Điện?

Vì tiếng Miến Điện thường viết e đứng riêng là အေ. Dấu nguyên âm phụ thuộc ေ gắn với phụ âm, còn ဧ là chữ nguyên âm độc lập. Chúng có thể biểu thị những giá trị nguyên âm gần nhau nhưng giữ vai trò khác nhau trong hệ chữ viết.

Chữ Myanmar có cấu trúc liên quan đến Brahmi: mỗi phụ âm mang một nguyên âm vốn có, và các dấu gắn thêm sẽ thay đổi nguyên âm đó. Chữ Khmer cũng có cấu trúc tương tự, nhưng điều đó không khiến một chữ Khmer có thể thay thế ဧ.