Gelukskoekje

Een hol, gevouwen koekje dat je openbreekt om een briefje te lezen. Het is een dun, zoet wafeltje van bloem, suiker, eiwit en een beetje vanille of sesamolie, plat gebakken en nog warm om een strookje papier gevouwen, vandaar de halvemaanvorm van de emoji. Het smaakt mild zoet en breekt in stukjes als je het opent.

Het briefje is waar het om gaat: een voorspelling van één regel ('Een aangename verrassing wacht op je'), een spreekwoord of een aanmoediging; op de achterkant staan vaak geluksgetallen en een Chinees woord met vertaling. Aan tafel breekt iedereen zijn koekje en leest voor, daarom staat het koekje voor vrolijke, wat flauwe waarzeggerij. 'Gelukskoekjeswijsheid' is advies dat diep klinkt maar niets zegt.

In de Verenigde Staten en Canada geven Chinese restaurants ze gratis na het eten en stoppen ze er een paar in elke afhaalzak; voor veel mensen betekent het koekje dus simpelweg 'vanavond Chinees'.

Wat bedoelt iemand die 🥠 stuurt?

Een voorspelling voor de grap, een advies, geluk of Chinees afhalen. Na een gok over de toekomst ('je krijgt die baan 🥠') zegt het: ik speel waarzegger, ik beloof niets. Naast een spreuk of tip presenteert het de woorden als een briefje met wijsheid, soms met de knipoog dat het advies nogal algemeen is. Bij etensplannen, eetstokjes of een afhaalbakje is het gewoon het koekje en de maaltijd erbij.

Alleen is het dubbelzinnig, dus lees de woorden eromheen. In elke betekenis is het vriendelijk en licht; het gaat alleen mis bij advies dat de ander serieus bedoelde, want dan klinkt het oppervlakkig.

Zijn gelukskoekjes echt Chinees?

Nee. Ze zijn ontstaan in de Verenigde Staten, waarschijnlijk uit een Japans koekje. Bakkerijen bij de tempels rond Kyoto maakten al lang tsujiura senbei: grotere, donkerdere crackers met miso en sesam, met een voorspelling in de vouw gestoken. Japanse immigrantenbakkers in Californië serveerden begin twintigste eeuw een vergelijkbaar koekje; San Francisco en Los Angeles claimen allebei het eerste, en in 1983 besliste een schertsrechtbank in San Francisco in het voordeel van de eigen stad.

Chinees-Amerikaanse restaurants namen het koekje over, en toen Japanse Amerikanen in de Tweede Wereldoorlog werden geïnterneerd, namen Chinese bakkerijen de productie over. In de jaren vijftig hoorde het bij elk Chinees restaurant in het land. Toen fabrikanten het in de jaren negentig in China probeerden te verkopen, moesten ze de klanten uitleggen dat het een Amerikaanse nieuwigheid was. 🥠 hoort dus bij de Chinees-Amerikaanse keuken, naast het afhaalbakje 🥡, en niet bij China zelf.