Bàn tay úp lòng xuống

Một bàn tay phẳng, lòng úp xuống, đứng im ngay trước khi cử động.

Hình vẽ cố ý đơn giản: các ngón khép, lòng bàn tay hướng xuống sàn, trong tay không có gì. Nó xuất hiện trong Emoji 14.0 làm cặp với 🫴 (lòng bàn tay ngửa lên), trong một bộ nhỏ các bàn tay mở (cùng 🫱 và 🫲) được thiết kế để ghép với nhau. Vì hình đứng yên nên động tác do người xem tự điền. Người Việt thấy ngay là vẫy gọi, nhưng ở phương Tây ba động tác khác hiện ra trước: thả rơi hay đặt vật xuống, vỗ nhẹ không khí xuống như bảo cả phòng im lặng, và hất ngón tay ra ngoài để xua đi. Buông, trấn an, gạt đi: đó là ý của phần lớn người gửi nói tiếng Anh.

Điểm thú vị nằm ở đây. Ở Việt Nam, Nhật Bản, Hàn Quốc, Philippines, Thái Lan và phần lớn Trung Quốc, cách gọi người lịch sự chính là bàn tay này: cánh tay đưa ra, lòng bàn tay úp, các ngón vẫy về phía mình. Còn ở Mỹ và châu Âu người ta gọi bằng cách ngửa lòng bàn tay và ngoắc ngón trỏ, động tác mà với người Việt giống như gọi chó, làm với người là bất lịch sự. Vậy nên bạn ở Hà Nội gửi 🫳 là “lại đây”, bạn ở Chicago gửi 🫳 là “thôi bỏ đi”. Cùng một bàn tay, hai hướng ngược nhau.

Ai đó gửi 🫳 thì có ý gì?

Người phương Tây gửi thường là “thôi bỏ đi” hoặc “bình tĩnh”; người Việt với nhau thường là vẫy gọi. Xem lời đi kèm.

Sau lời trấn an (“hít thở đi 🫳”, “nói nhỏ thôi 🫳”) đó là động tác vỗ nhẹ không khí để xoa dịu. Khi khép lại chủ đề (“thôi kệ 🫳”, “không đáng đâu 🫳”) đó là gạt đi: chuyện được đặt xuống đó và bỏ lại. Khi mô tả hành động (“bỏ điện thoại xuống 🫳”, “lại làm rơi chìa khóa 🫳”) thì chỉ là một bàn tay buông vật gì đó. Nó cũng làm bàn tay lơ lửng sắp chộp lấy, kiểu đùa về miếng pizza cuối cùng.

Đặt ngay trước emoji con vật hay khuôn mặt, 🫳 thành cái xoa đầu: 🫳🐶 là xoa đầu chó, 🫳😢 là “thôi nào, không sao đâu”. Cách dùng trìu mến này là một trong những cách phổ biến nhất trong trò chuyện thường ngày và hầu như không bị hiểu nhầm.

Điều người Việt cần để ý là cách đọc ngược. Bạn gửi “đang ở đâu đấy? 🫳” để vẫy gọi, nhưng người bên kia ở phương Tây có thể hiểu là “thôi bỏ đi”. Thêm chữ “lại đây” là chắc ăn. Bản thân cử chỉ thân thiện ở mọi nền văn hóa, chỉ khác mỗi hướng.