Boogschutter

Het staat voor Boogschutter, het sterrenbeeld van eind november tot eind december. In een bio of naast een naam betekent het ‘ik ben Boogschutter’; in een horoscoop geeft het aan over welk teken de tekst gaat; bij een verjaardagspost wanneer iemand geboren is. Veel profielen zetten drie tekens op een rij, zoals ♐☀️ ♋🌙 ♌⬆️: de ‘big three’ van zon, maan en ascendant, een snelle persoonlijkheidsschets onder astrologiefans.

De astrologie rekent de Boogschutter met Ram en Leeuw tot de vuurtekens, plaatst hem onder Jupiter en beschrijft hem als avontuurlijk, recht door zee, rusteloos en optimistisch, bekend om reislust en botte eerlijkheid. Een ♐ bij reiskriebels of een iets te eerlijke opmerking is een knipoog naar dat cliché.

In de westerse astrologie loopt het teken van ongeveer 22 november tot 21 december; de grens schuift in sommige jaren een dag op. De Indiase (vedische) astrologie gebruikt een dierenriem op basis van de sterren en noemt het teken Dhanu, ‘de boog’: daar loopt het grofweg van half december tot half januari. Wie in een westerse horoscoop Boogschutter is, kan in een Indiase Schorpioen zijn.

♐ is een tekstsymbool dat de meeste telefoons ook als gekleurde emoji tonen, meestal een witte pijl op een paars vierkant. Het uiterlijk hangt af van het apparaat, het teken niet.

De pijl hoort bij een centaur

Sagittarius is Latijn voor ‘boogschutter’. In de Griekse en Romeinse traditie is het sterrenbeeld een centaur, half mens half paard, die een boog spant; de figuur is nog ouder en gaat terug op de Babylonische sterrenkunde, waar de boogschuttersgod Pabilsag dit deel van de hemel bewoonde, al met een paardenlijf. Elk dierenriemsymbool brengt zijn figuur terug tot één embleem: voor de Boogschutter de pijl, met een stukje boog als dwarsstreep.

Het sterrenbeeld ligt in het rijkste deel van de Melkweg: in die richting ligt het centrum van ons sterrenstelsel. De zon trekt er eind december en begin januari doorheen, en daar komt het verschil in data vandaan: de westerse astrologie koppelt de tekens aan de seizoenen, terwijl de sterren sinds het ontstaan van het systeem tweeduizend jaar geleden langzaam zijn verschoven.