Slangendrager

Als sterrenbeeld aan de hemel ja, in het horoscoop nee. Ophiuchus (Grieks voor ‘slangenhouder’) is een van de 88 sterrenbeelden die astronomen erkennen. Het toont een man die een slang vastgrijpt en ligt tussen Schorpioen en Boogschutter, precies op de jaarlijkse baan van de zon. Vanaf de aarde staat de zon zo’n drie weken per jaar voor zijn sterren, ongeveer van 30 november tot 17 december.

De twaalf tekens zijn iets anders. De westerse astrologie verdeelt de baan van de zon in twaalf gelijke stukken van 30 graden, meer dan tweeduizend jaar geleden naar sterrenbeelden genoemd. Die stukken zijn sindsdien verschoven ten opzichte van de sterren en waren nooit bedoeld om te passen bij de ongelijke vlakken die astronomen later afbakenden (de huidige grenzen liggen pas sinds 1930 vast). Een decemberhoroscoop bedoelt met Boogschutter dus een stuk hemel, niet de sterren achter de zon. Astrologie met 13 tekens is een minderheidssysteem dat de sterrenbeelden volgt en een extra teken tussen Schorpioen en Boogschutter schuift.

Het symbool ⛎ is modern. De twaalf klassieke tekens hebben al eeuwen hun glyph; dit is getekend voor de 13-tekenastrologie, meestal een U met een golvende slangenlijn erdoor. Het kwam in Unicode omdat 13-tekenhoroscopen in Japan een rage waren en Japanse telecomaanbieders het al als emoji hadden.

Wat bedoelt iemand die je ⛎ stuurt?

Meestal ‘ik ben Slangendrager’, met een knipoog. Wie begin december jarig is, stapt er zo uit de Boogschutter, of geniet gewoon van het teken dat geen enkele horoscoop afdrukt. De toon is even luchtig als die van elke sterrenbeeld-emoji in een bio of verjaardagsbericht.

In een groepsapp is het vaak een gespreksopener: iemand las dat ‘de dierenriem veranderd is’ en wil weten welk teken iedereen nu zou zijn. Onder astrologieliefhebbers kan het ook licht prikkelen, want veel astrologen zien het 13-tekenidee als een misverstand. Lees de woorden eromheen voor je beslist of het serieus, grappig of plagerig is.

Waarom komt het nieuws over de ‘veranderde dierenriem’ steeds terug?

Omdat hetzelfde misverstand om de paar jaar opnieuw wordt ontdekt. Het 13-tekenidee gaat terug op astroloog Stephen Schmidt in 1970 en werd bekend door Walter Bergs boek ‘The 13 Signs of the Zodiac’ uit 1995, dat vooral in Japan succes had. In 2011 gingen uitspraken van een astronoom uit Minnesota viraal als ‘je sterrenbeeld is veranderd’. In 2016 werd een NASA-pagina voor kinderen, die uitlegde dat de zon door dertien sterrenbeelden trekt, gebracht als ‘NASA voegt sterrenbeeld toe’; in 2020 dook het verhaal weer op en antwoordde NASA dat het astronomie bedrijft, geen astrologie, en de dierenriem niet had veranderd.

Elke ronde eindigt hetzelfde: astronomen wijzen erop dat sterrenbeelden en tekens verschillende dingen zijn, astrologen dat hun systeem nooit van de sterrenbeelden afhing, en iedereen houdt zijn oude teken. ⛎ is het souvenir van die discussie.