คนแบกงู

เป็นกลุ่มดาวจริง แต่ไม่ใช่ราศีในดวงทั่วไป โอฟีอูคัส (ภาษากรีกแปลว่า “ผู้ถืองู”) เป็นหนึ่งใน 88 กลุ่มดาวที่นักดาราศาสตร์รับรอง เป็นภาพชายที่จับงูไว้ อยู่ระหว่างกลุ่มดาวแมงป่องกับกลุ่มดาวคนยิงธนู บนเส้นทางที่ดวงอาทิตย์เดินผ่านในรอบปีพอดี เมื่อมองจากโลก ดวงอาทิตย์จะผ่านหน้าดาวกลุ่มนี้ราวสามสัปดาห์ต่อปี ประมาณ 30 พฤศจิกายนถึง 17 ธันวาคม

สิบสองราศีเป็นอีกเรื่องหนึ่ง โหราศาสตร์ตะวันตกแบ่งเส้นทางของดวงอาทิตย์เป็นสิบสองช่วงเท่ากัน ช่วงละ 30 องศา และตั้งชื่อตามกลุ่มดาวเมื่อกว่าสองพันปีก่อน ช่วงเหล่านี้เคลื่อนห่างจากตำแหน่งดาวจริงไปนานแล้ว และไม่เคยตั้งใจให้ตรงกับขอบเขตกลุ่มดาวที่ไม่เท่ากันซึ่งนักดาราศาสตร์กำหนดภายหลัง (ขอบเขตปัจจุบันเพิ่งกำหนดในปี 1930) ดังนั้นเมื่อดวงเดือนธันวาคมบอกว่า “ราศีธนู” ก็หมายถึงช่วงหนึ่งของท้องฟ้า ไม่ใช่ดาวที่อยู่หลังดวงอาทิตย์ โหราศาสตร์ 13 ราศีเป็นระบบส่วนน้อยที่ยึดกลุ่มดาวจริงและแทรกราศีเพิ่มระหว่างราศีพิจิกกับราศีธนู

สัญลักษณ์ ⛎ เองเป็นของสมัยใหม่ สิบสองราศีมีสัญลักษณ์มาหลายร้อยปี แต่อันนี้วาดขึ้นสำหรับโหราศาสตร์ 13 ราศี มักเป็นรูปตัว U ที่มีเส้นหยักคล้ายงูพาดผ่าน มันเข้ามาอยู่ใน Unicode เพราะดวง 13 ราศีเคยฮิตในญี่ปุ่น และค่ายมือถือญี่ปุ่นมีเป็นอีโมจิอยู่แล้ว

ถ้ามีคนส่ง ⛎ มา หมายความว่าอะไร?

ส่วนใหญ่คือ “ฉันราศีคนแบกงูนะ” แบบขำ ๆ คนที่เกิดต้นเดือนธันวาคมใช้เพื่อ “ไม่เป็น” ราศีธนู หรือแค่สนุกที่ได้เป็นราศีที่ไม่มีคอลัมน์ดูดวงไหนเขียนถึง น้ำเสียงเบา ๆ เหมือนอีโมจิราศีอื่นในไบโอหรือคำอวยพรวันเกิด

ในแชตกลุ่มมักใช้เปิดประเด็นมากกว่าประกาศตัว เช่น มีคนอ่านเจอว่า “ราศีเปลี่ยนแล้ว” และอยากรู้ว่าตอนนี้ใครเป็นราศีอะไร ในหมู่คนชอบดูดวงอาจเป็นการแหย่เล็ก ๆ ด้วย เพราะนักโหราศาสตร์หลายคนมองว่าแนวคิด 13 ราศีเป็นความเข้าใจผิด ดูคำรอบ ๆ ก่อนตัดสินว่าจริงจัง ล้อเล่น หรือแซว

ทำไมข่าว “ราศีเปลี่ยน” วนกลับมาเรื่อย ๆ?

เพราะความเข้าใจผิดเดิมถูกค้นพบใหม่ทุกไม่กี่ปี แนวคิด 13 ราศีย้อนไปถึงนักโหราศาสตร์สตีเฟน ชมิดต์ในปี 1970 และแพร่หลายจากหนังสือ “The 13 Signs of the Zodiac” ของวอลเตอร์ เบิร์กในปี 1995 ซึ่งดังมากในญี่ปุ่น ปี 2011 คำพูดของนักดาราศาสตร์ในรัฐมินนิโซตาถูกแชร์เป็น “ราศีของคุณเปลี่ยนแล้ว” ปี 2016 หน้าเว็บสำหรับเด็กของ NASA ที่อธิบายว่าดวงอาทิตย์ผ่าน 13 กลุ่มดาวถูกรายงานเป็น “NASA เพิ่มราศี” และเรื่องนี้กลับมาอีกในปี 2020 เมื่อ NASA ตอบว่าตนศึกษาดาราศาสตร์ ไม่ใช่โหราศาสตร์ และไม่ได้เปลี่ยนจักรราศี

ทุกรอบจบเหมือนกัน นักดาราศาสตร์ย้ำว่ากลุ่มดาวกับราศีเป็นคนละเรื่อง นักโหราศาสตร์ย้ำว่าระบบของพวกเขาไม่เคยอิงกลุ่มดาวจริง และทุกคนก็ยังเป็นราศีเดิม ⛎ คือของที่ระลึกจากข้อถกเถียงนี้