Superscript twee

Het betekent kwadraat: een oppervlakte-eenheid of een getal maal zichzelf.

Je komt ² voortdurend tegen bij oppervlaktes. Een woning van 65 m² heeft vijfenzestig vierkante meter vloer; de grootte van een land staat in km²; een kleine tegel meet je in cm². De ² zegt dat de eenheid met zichzelf is vermenigvuldigd: je meet oppervlakte, geen lengte.

In wiskunde en wetenschap markeert het de tweede macht. 5² lees je als "vijf in het kwadraat" en is 25, x² is x maal x, en het beroemde E = mc² zegt dat energie gelijk is aan massa maal de lichtsnelheid in het kwadraat. Het idee is steeds hetzelfde: wat vóór de ² staat, wordt met zichzelf vermenigvuldigd.

Buiten de wiskunde heeft het twee kleinere rollen. Oude boeken gebruikten ¹ ² ³ als voetnoottekens. En in gebruikersnamen, bio's en versierde tekst zetten mensen het als een piepkleine 2 of als een speels "in het kwadraat" achter een naam, simpelweg omdat het een cijfer in klein formaat is.

Hoe typ ik ²?

AltGr + 2 met US-International; anders Alt + 0178 in Windows.

In Nederland gebruiken veel computers de US-International-indeling, en daar levert AltGr (de rechter Alt-toets) + 2 een ² op. Op een Belgisch AZERTY-toetsenbord zit ² als eigen toets linksboven. Lukt geen van beide, houd dan in Windows Alt ingedrukt en typ 0178 op het numerieke toetsenblok.

Op een Mac is er geen vaste sneltoets in de standaardindelingen: open het tekenoverzicht met Control + Command + spatie en zoek "superscript two". Op de meeste Linux-desktops typt de Compose-toets gevolgd door ^ en 2 het teken, of Ctrl + Shift + U, b2, spatie. Op veel telefoontoetsenborden houd je de 2 ingedrukt en verschijnt ² in het pop-upmenu.

Is ² hetzelfde als een opgemaakte superscript-2?

Nee. ² is één teken; een opgemaakte 2 is een 2 met een stijl.

Tekstverwerkers en webpagina's kunnen een gewone 2 verhogen met superscriptopmaak (in HTML ²). Dat ziet er hetzelfde uit, maar eronder zit nog steeds een gewone 2, en de stijl verdwijnt meestal zodra je de tekst in een bestandsnaam, een zoekvak of veel chatapps plakt. ² houdt zijn kleine verhoogde vorm overal waar een lettertype het kan tekenen, en is daarom de betere keuze voor korte platte tekst zoals m² of x².

Voor computers zijn de twee niet uitwisselbaar. Een spellingscontrole of formulier dat gewone cijfers verwacht, kan ² weigeren. Unicode beschouwt ² als een compatibiliteitsvorm van 2, dus sommige systemen gooien ze stilzwijgend op één hoop en andere houden ze apart. Voor lange vergelijkingen met meerdere verhoogde en verlaagde delen blijft opmaak of wiskundige markup makkelijker te bewerken; voor een snelle ² in een bericht wint het teken.