Z şema bileşimi

İlk işlemin sonunu ikinci işlemin başlangıcına bağlar. Z’de şema, bir sistem durumunu veya işlemi açıklayan değişkenleri ve koşulları bir araya getirir. Şema bileşimi, ilk işlemden sonraki durum değişkenlerini ikinci işlemden önceki karşılıklarıyla bağlar. Bağlantıyı sağlayan değişkenler gizlenir: ortaya çıkan şema, uygun bir ara durumun var olmasını gerektirir ama onu açığa çıkarmaz.

Bir işlemin sayacı bir artırdığını, diğerinin ise iki katına çıkardığını düşünün. Bu sırayla bileşim, bir ekleyip ardından iki katına çıkarmayı anlatır. Sırayı tersine çevirmek genellikle sonucu değiştirir. ⨟, bu açıklamaları birleştirme kuralları olan Z şema hesabına aittir; fonksiyon bileşimi için genel bir gösterim değildir.