Cyrylicki znak łączący pajerok

Oznacza miejsce, w którym pominięto jer — dawną literę samogłoskową. We współczesnej cyrylicy jery przetrwały jako twardy znak ъ i miękki znak ь; w wczesnych tekstach skryba mógł zaznaczyć „tu jest jer”, nie zapisując samej litery. Znak jest udokumentowany jako częsty już od najwcześniejszego okresu cyrylicy.

Jego rola się później rozszerzyła: skrybowie używali pajeroka też do rozbijania gęstych skupisk spółgłosek. W zależności od źródła wskazuje więc opuszczoną literę albo po prostu rozdziela spółgłoski, które inaczej narastałyby na siebie.

Pajerok to nie zwykły cyrylicki znak diakrytyczny

Jego odczyt zależy od odtwarzanej tradycji. W półustawie — dawnej cyrylickiej formie pisma książkowego — i we wczesnych drukach zastępuje brakujący twardy lub miękki znak, a praktyka cerkiewnosłowiańska nie jest jednolita: niektóre drukowane księgi liturgiczne pokazują znak, podczas gdy typografia epoki synodalnej — jak podano — go nie używała.

Odróżnij go od wariantu samodzielnego ꙿ oraz od pionowej tyldy ◌̾ — to odrębne znaki. Przy transkrypcji źródła o właściwej formie decyduje rękopis, edycja lub specyfikacja czcionki; zachowaj znak, którego źródło rzeczywiście używało.

Dlaczego pajerok siedzi nad spółgłoską?

Litera bazowa jest pierwsza, a pajerok osadza się na niej. Opisy historyczne umieszczają go nad poprzedzającą spółgłoską, zwykle nieco na prawo od środka. Pozycją zarządza czcionka — znak odsunięty od środka, unoszący się lub zamieniony w inny glif oznacza niepełne wsparcie czcionki, a nie inne znaczenie.