Rumi rakamı beş

Rumi sayı sisteminde beşi gösterir. Rumi beş, toplamsal gösterimde bir değer işaretidir: diğer Rumi işaretleri kendi değerlerini ekler; işaretin değeri konumuna göre değişmez.

Rumi rakamları el yazmalarında ve kayıtlarda görülür. Tek başına 𐹤 beş demektir; belgenin bağlamı bunun bir sayfayı, bölümü, sayfa grubunu, miktarı ya da tutarı gösterip göstermediğini açıklar.

Rumi rakamları nereden geliyor?

Günümüze ulaşan en eski açıklama Şam’dan gelir. Al-Uqlīdisī’nin orada 952–953 CE’de tamamlanan aritmetik eseri rūmī işaretlerini kısaca anlatır; bu Arapça sözcük Romalı anlamına gelir. Fez rakamlarının belgelenmiş en eski biçimi, 12. ve 13. yüzyıllarda Toledo’da yaşayan Mozaraplar arasında görülür; Mozaraplar, Müslüman yönetimindeki İber Yarımadası’nda yaşayan Hristiyanlardı. Bu biçimler soldan sağa yazılırdı; daha sonraki Fas Rumi/Fasi biçimleri genellikle sağdan sola yazıldı.

Belgelenmiş kullanım alanları yönetim, ticaret, hukuk belgeleri, sayfa numaraları, bölüm işaretleri ve forma notlarıdır (forma, kitapta bir araya getirilmiş sayfa grubudur). Kökeni tartışmalıdır: Yunan alfabesiyle yazılan sayılar, Kıptî zimām hesap işaretleri ve Mağrip Arapçasında sayıları harflerle gösteren sistemle olası bağlantılar öne sürülmüştür. Rumi’nin ne zaman ayrı bir sistem hâline geldiği bilinmiyor. Fas’ta ticari kullanımı 16. ve 17. yüzyıllarda yaygındı; 20. yüzyılın başlarında bazı vasiyetnamelerde bu özel gösterim hâlâ kullanılıyordu. Çok az noter bu gösterimi bildiğinden erişim sınırlanıyor ve sahtecilik caydırılıyordu.

Biri 𐹤 gönderirse ne anlama gelir?

Mesaj özel bir bağlam vermiyorsa beş diye okuyun. Bir el yazması veya arşiv alıntısında çevresindeki kayıt, işaretin sayfayı, bölümü, miktarı ya da tutarı belirtip belirtmediğini gösterir.