Podwójny prim

Cale po długości, sekundy kątowe w kącie, druga pochodna w matematyce.

Najczęściej chodzi o cale. Pojedynczy prim ′ oznacza stopy, podwójny ″ cale: ktoś o wzroście 6′2″ ma sześć stóp i dwa cale, a rower z kołami 26″ ma rozmiar kół nazywany „26 cali”. Ekrany, rury, płyty winylowe i deskorolki często podaje się w calach także w Polsce, więc znak pojawia się w wielu opisach produktów.

W kątach ta sama para liczy mniejsze jednostki: stopień dzieli się na 60 minut kątowych (′), a każda minuta na 60 sekund kątowych (″). To zapis szerokości i długości geograficznej w stopniach, minutach i sekundach, spotykany na starych mapach, znakach geodezyjnych i jako opcja w GPS, np. 52°13′47″ N; tak też astronomowie mierzą pozorną wielkość obiektów na niebie.

W matematyce prim po literze tworzy powiązaną zmienną: jeśli f jest funkcją, f′ to jej pochodna, a f″ (czytaj „f bis”) to pochodna tej pochodnej, czyli druga pochodna. Tak samo nazywa się punkty: A, A′ i A″ to punkt i jego obrazy po dwóch przekształceniach. Dawniej ′ i ″ oznaczały też minuty i sekundy czasu, więc bieg w 3′45″ trwa trzy minuty czterdzieści pięć sekund; dziś zwykle pisze się 3:45.

Dlaczego nie wpisać po prostu cudzysłowu?

Bo wiele programów zamienia go na ” lub „, a 6’2” wygląda jak cytat.

Prosty " to najwygodniejszy zamiennik i w wiadomości czy ogłoszeniu jest w porządku. Kłopot zaczyna się w edytorach tekstu, poczcie i klawiaturach telefonów z włączonymi cudzysłowami typograficznymi: " zmienia się w ” lub „, ' w ’, a czyjś wzrost albo średnica rury wygląda jak koniec cudzej wypowiedzi. Staranni składacze używają prawdziwego primu, bo to pochyła kreska, która nigdy się nie zaokrągla i nigdy nie dostaje pary otwierającej.

Nie każdy font pomaga: w niektórych krojach ″ i ” wyglądają na ekranie niemal tak samo. Jeśli dokument ma być precyzyjny, sprawdź, jaki znak tam naprawdę jest, zamiast ufać oczom.