Ters vurgu işareti

Sohbette ve belgelerde kodu sarar; düz yazıda nadiren doğrudur. Karakter, tek başına duran ters vurgu işaretidir: è ve à üzerindeki eğik çizgi. Tek başına ve tam boyda yazıldığında çoğunlukla bir bilgisayar simgesidir ve çoğu kişi ona ters tırnak ya da backtick der.

Bugün en bilinen görevi kodu işaretlemektir. Discord, Slack, GitHub ve pek çok not uygulamasının anladığı düz metin biçimi Markdown'da, tek ters tırnak arasındaki kelime daktilo yazısıyla görünür; kendi satırlarında üç ters tırnak ise bir kod bloğunu açar ve kapatır. WhatsApp da benzerini yapar: metnin iki yanına üçer ters tırnak koymak onu eşit aralıklı yapar. Programcılar onunla dillerin içinde de karşılaşır: JavaScript'te ters tırnak içindeki bir metin birkaç satıra yayılabilir ve Hello ${name} örneğindeki gibi değer gömebilir; Unix kabuklarında command komutu çalıştırıp çıktısını yapıştırır, bu $(command) yazımının eski halidir.

Düz yazıdaki tek tarihsel rolü, neden tırnak işaretine benzediğini açıklar. Bazı eski terminallerde ve Amerikan bilgisayar yazı tiplerinde ters tırnak açan tek tırnak gibi çizilirdi; bu yüzden insanlar `böyle' yazar, kesme işaretiyle kapatırdı. Dizgi sistemi TeX bu geleneği hâlâ kabul eder. Modern yazı tiplerinde iki işaret artık eşleşmez; sıradan metinde “ ” veya ‘ ’ kullanın.

Klavyemde nasıl yazarım?

Türkçe Q klavyede kolay bulunan bir tuşu yoktur: Windows'ta Alt+96 kullanın. Alt tuşunu basılı tutup sayısal tuş takımında 96 yazın. Sayısal tuş takımı yoksa dil çubuğundan geçici olarak İngilizce (ABD) düzenine geçin; orada ters tırnak 1'in solundaki tuştadır, Shift ile aynı tuş tilde ~ verir.

Birçok Avrupa klavyesinde bu tuş "ölü tuş"tur: tek başına bir şey yazmaz, üzerine vurgu koyacağı sesliyi bekler; è ve à böyle yazılır. Öyle bir klavyede tuşa basıp ardından boşluğa basmak çıplak ters tırnağı verir. Telefon klavyelerinde ise genellikle simgelerin ikinci sayfasındadır.