อักขระ 18BCB ในอักษรคีตันขนาดเล็ก

𘯋 เป็นเครื่องหมายของชาวคีตัน ชื่อรหัสไม่ใช่คำอ่าน อักษรคีตันขนาดเล็กใช้เขียนภาษาคีตัน เครื่องหมายบางตัวแทนคำทั้งคำ ส่วนบางตัวแทนเสียงและมักรวมเป็นกลุ่มเพื่อสะกดคำ ชื่อ Unicode ที่สร้างจากรหัสตำแหน่งไม่ได้บอกว่าเครื่องหมายนี้แทนเสียงหรือคำใดในบริบทนี้ จึงต้องดูจารึกรอบข้างเพื่อทำความเข้าใจ

อักษรคีตันเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลาอย่างไร?

ใช้ในงานปกครอง อนุสรณ์ และวรรณกรรมของชาวคีตัน พงศาวดารเหลียว ซึ่งบันทึกเรื่องราวของราชวงศ์ที่ปกครองโดยชาวคีตัน ระบุว่าผู้สร้างอักษรขนาดเล็กคือ เยลือ ตี๋เอ๋อหลา น้องชายของผู้ปกครอง ตามเรื่องเล่า ทูตอุยกูร์สอนภาษาและอักษรอุยกูร์ให้เขา แต่อักษรคีตันขนาดเล็กไม่ได้มีรูปร่างคล้ายอักษรอุยกูร์อย่างเห็นได้ชัด อักษรนี้นำรูปแบบจากอักษรจีนมาใช้เขียนภาษาคีตัน ส่วนอักษรคีตันขนาดใหญ่เป็นระบบอีกแบบสำหรับภาษาเดียวกัน

อักษรขนาดเล็กปรากฏในจารึกอนุสรณ์ บันทึกและชื่อทางการ จดหมายทางการทูต บทกวี งานแปล และการสอบ มีการใช้ต่อเนื่องในสมัยเหลียวตะวันตก ซึ่งเรียกอีกชื่อว่าคาราคีไท และราชวงศ์จิน อักษรจูร์เชนในยุคหลังนำแบบอย่างจากอักษรคีตันไปปรับใช้

บันทึกประวัติศาสตร์ตามขนบระบุว่ามีการสร้างอักษรนี้ในปี 924 หรือ 925 ในปี 2026 ข้อความอักษรขนาดเล็กที่เก่าแก่ที่สุดซึ่งยังหลงเหลือและนักวิชาการระบุวันที่ได้อย่างแน่นอนคือจารึกสุสานอู๋กู่หลินไท่ซือปี 1051 งานศึกษาชิ้นเดียวกันเสนอว่าอักษรนี้ได้รับการจัดระบบและประกาศใช้เป็นทางการช้ากว่าที่บันทึกตามขนบกล่าวไว้ ในปี 1191 ทางการจินสั่งยุติการใช้อักษรคีตันอย่างเป็นทางการ และอักษรนี้ค่อย ๆ เลิกใช้ จารึกที่พบที่สุสานชิงหลิงในมองโกเลียในเมื่อปี 1922 ทำให้นักวิชาการกลับมาสนใจอักษรนี้อีกครั้ง