Dodo

Het is de dodo, de beroemdste uitgestorven vogel ter wereld. In 2026 tekenen de meeste platforms hem als een gedrongen grijsbruine vogel met een grote haaksnavel, stompe vleugels en een plukje krullende staartveren, ongeveer zoals oude schilderijen het echte dier tonen.

Omdat de dodo zo snel en zo volledig verdween nadat mensen hem vonden, werd zijn naam in het Engels het beeld van alles wat weg is: ‘dead as a dodo’ betekent morsdood, en wat ‘the way of the dodo’ gaat, verdwijnt voorgoed. De emoji draagt dat allemaal: mensen gebruiken hem bij berichten over uitsterven, klimaat en natuurbehoud, en in grappen over faxapparaten, cassettebandjes of hun eigen leeftijd. In het Engels, vooral in Noord-Amerika, is een ‘dodo’ ook een sufferd.

Wat bedoelt iemand die je 🦤 stuurt?

Meestal ‘dat bestaat niet meer’ of ‘oeroud’, niet ‘je bent dom’. Let op de woorden eromheen. Naast nieuws over een diersoort, een winkel die sluit, een app die stopt of techniek die niemand meer gebruikt, betekent 🦤 dat het uitgestorven is of bijna. Wie hem over zichzelf stuurt (‘ik heb nog een papieren agenda 🦤’) noemt zichzelf lachend een fossiel.

Direct naar jou na een blunder neemt hij de Engelse betekenis ‘sufferd’ over: tussen vrienden een liefdevolle por, veel milder dan andere scheldwoorden; van iemand die je niet goed kent kan het neerbuigend overkomen. Veel mensen kennen die woordgrap niet en sturen gewoon de vogel omdat ze hem leuk vinden. In gesprekken over musea, dierentuinen of natuur is het gewoon de vogel.

De echte vogel: wat de dodo was en waarom hij verdween

De dodo was een reusachtige duif die niet kon vliegen en alleen op Mauritius leefde. Mauritius is een klein eiland in de Indische Oceaan, ten oosten van Madagaskar. De dodo was zo’n meter groot, had een enorme snavel, nutteloze vleugeltjes en broedde op de grond. Zijn naaste levende verwant is de kleurrijke manenduif uit Zuidoost-Azië. Zonder roofdieren op het eiland was hij nergens bang voor.

Nederlandse zeelieden beschreven hem in 1598 als eersten, en zij noemden hem walghvogel, omdat zijn vlees taai was. Binnen zo’n tachtig jaar, eind 17e eeuw, was hij weg. Zeelieden aten er wat, maar dodelijker waren de dieren die met de schepen meekwamen: ratten, varkens, apen en honden aten eieren en kuikens. Het was het eerste uitsterven waarvan men duidelijk begreep dat mensen het veroorzaakten.

Zijn domme imago is oneerlijk: schedelonderzoek wijst op een normaal brein voor een duif van zijn formaat. Hij was argeloos, niet dom.