Uil

Meestal een nachtuil, een slimme kop of de echte vogel.

De woorden eromheen beslissen. “Nog wakker 🦉” om twee uur ’s nachts is de nachtuilgrap over laat opblijven, veruit het meest gebruikt. Naast boeken, examens, een goed quizantwoord of een slim idee is het de wijze uil: slim, studieus, een beetje schoolmeesterig. Bij een foto van het bos, de dierentuin of de tuin is het gewoon de vogel die iemand zag of hoorde.

Hij duikt ook seizoensgebonden op. Uilen horen bij herfst en Halloween, dus in oktober staat 🦉 naast 🎃 en 🍂 zonder zelf eng bedoeld te zijn. Harry Potter-fans gebruiken hem voor de postuilen uit de boeken, vaak om te zeggen “er komt een brief aan”.

Alleen gestuurd, zonder tekst, is het zelden een gecodeerde boodschap. Lees het als de vogel of als “ik ben nog op” voordat je iets diepers zoekt.

Waarom is de uil hier wijs en daar een onheilsvogel?

Athene maakte hem wijs; volksgeloof over zijn nachtelijke roep maakte hem onheilspellend.

In het oude Griekenland was het steenuiltje de vogel van Athena, godin van de wijsheid, en Athene sloeg hem op zijn zilveren munten, die kortweg “uilen” heetten. Daarom staat de uil nog steeds voor kennis op schoolwapens en in kinderboeken. Vandaar ook “uilen naar Athene dragen” voor iets overbodigs. De nachtuil is simpeler: de meeste uilen jagen in het donker, en hun roep hoor je als je eigenlijk zou moeten slapen.

Niet elke cultuur vleit de vogel, het Nederlands ook niet altijd: een “uilskuiken” is een domoor. In het Hindi en Urdu betekent ullu zowel uil als dwaas, iemand een uil noemen is daar dus een belediging, al is de uil in de hindoeïstische traditie ook het rijdier van Lakshmi, godin van de rijkdom. In het volksgeloof in delen van de Arabische wereld, Turkije en China is een uil bij het huis een slecht voorteken. Japan doet het omgekeerd: fukurō, het woord voor uil, kan geschreven worden met tekens die “zonder ontbering” betekenen, dus uilen worden als geluksbrenger cadeau gedaan.