อักขระ 18BA5 ในอักษรคิตันขนาดเล็ก

ณ ปี 2026 ยูนิโคดไม่ได้กำหนดคำอ่านเดี่ยวให้ 𘮥 ชื่อในรายการอักขระสร้างจากรหัสจุด ไม่ได้มาจากคำในภาษาคิตัน มีการอ่านอักษรคิตันขนาดเล็กออกได้บางส่วนแล้ว แต่ป้ายกำกับนี้เพียงอย่างเดียวไม่ได้บอกว่าอักขระนี้อ่านอย่างไรหรือมีความหมายอะไร

อักษรคิตันขนาดเล็กใช้ทั้งโลโกแกรม ซึ่งเป็นเครื่องหมายที่แทนคำได้ และโฟโนแกรม ซึ่งเป็นเครื่องหมายแทนเสียง โดยทั่วไปโฟโนแกรมจะรวมเป็นกลุ่มตามแบบแผนเพื่อเขียนคำหนึ่งคำ ในการถอดอักษรเชิงวิชาการจะใช้ช่องว่างแสดงขอบเขตของกลุ่ม ชื่อรหัสจุดเพียงอย่างเดียวจึงระบุหน้าที่ของอักขระนี้ไม่ได้

อักษรคิตันขนาดเล็กพัฒนาขึ้นอย่างไร?

อักษรนี้พัฒนาขึ้นเพื่อใช้เขียนภาษาคิตัน บันทึกตามธรรมเนียมระบุว่าสร้างขึ้นราวปี 925 และยกให้เย่หลี่เตี๋ยล่าเป็นผู้พัฒนา อีกทั้งกล่าวว่าได้รับอิทธิพลจากอักษรอุยกูร์ แม้อักษรทั้งสองจะมีความคล้ายคลึงกันไม่มาก อักษรคิตันขนาดเล็กใช้เขียนภาษาคิตันเป็นคอลัมน์แนวตั้ง โดยมีทั้งเครื่องหมายแทนคำและแทนเสียง

วันที่ดังกล่าวยังเป็นที่ถกเถียง งานศึกษาในปี 2026 ระบุว่าจารึกหลุมศพของอู๋กู่หลินไท่ซือ ซึ่งลงวันที่ไว้ในปี 1051 เป็นหลักฐานอักษรคิตันขนาดเล็กที่เก่าแก่ที่สุดซึ่งยังหลงเหลือและลงวันที่ได้แน่นอน งานศึกษานี้ยังเสนอว่าระบบได้รับการจัดระเบียบและเผยแพร่กว้างขวางขึ้นในภายหลัง สมัยจักรพรรดิเซิ่งจง และเสนอว่าการเขียนแทนเสียงอาจช่วยงานปกครองจักรวรรดิหลายภาษา

อักษรคิตันยังใช้ต่อมาในสมัยจิน และผู้สร้างอักษรจูร์เชินได้นำธรรมเนียมการเขียนของคิตันไปปรับใช้