Znak 18BEF pisma małego kitańskiego

To jeden ze znaków pisma służącego do zapisu kitańskiego. Sekwencyjna nazwa Unicode wskazuje miejsce znaku w tabeli, a nie to, jak odczytywano go po kitańsku.

Niektóre znaki kitańskie samodzielnie oznaczały całe słowa; znaki fonetyczne zapisywały dźwięki i zwykle łączyły się w grupy od dwóch do ośmiu znaków, tworząc słowo. Pojedynczy znak może być tylko częścią takiej grupy.

Jak pismo kitańskie łączy się z chińskim i dżurdżeńskim?

Pismo chińskie wpłynęło na formy kitańskie, a późniejsze pismo dżurdżeńskie przejęło wzory kitańskie. Małe pismo służyło do zapisywania języka kitańskiego. Późniejsza historia dynastii Liao, History of Liao, datuje jego powstanie na 924/925 i przypisuje je Yelü Dieli. Tradycja łączy jego projekt także z pismem ujgurskim, choć oba pisma są do siebie mało podobne. Najstarszy zachowany tekst o pewnej dacie to inskrypcja nagrobna z 1051 roku. Badanie z 2026 roku dowodzi, że małe pismo usystematyzowano później, za panowania cesarza Shengzonga.

Małe pismo kitańskie występowało w okresach Liao, Qara Khitai (Zachodnie Liao) i Jin. Jego związek z pismem chińskim dotyczy struktury: zapisywało kitański, a nie chiński. Późniejsze pisma dżurdżeńskie przejęły i zaadaptowały wzory kitańskie; są to powiązane tradycje, ale ich znaków nie można stosować zamiennie.

Dlaczego ten sam znak może być inaczej ustawiony?

Tradycyjne teksty kitańskie biegły pionowo; cyfrowe mogą być poziome. Tradycyjne kolumny prowadziły z góry na dół i były ułożone od prawej do lewej. W grupie fonetycznej znaki porządkuje się od lewej do prawej, a następnie od góry do dołu. Unicode 18.0 opisuje także poziome układy grup oraz prosty wiersz pojedynczych znaków, więc wiersz na ekranie nie musi odtwarzać układu historycznej strony.