Khitaans kleinschriftteken 18BBD

Het is een b-achtig klankteken, geen volledig woord. Onderzoekers schrijven de gereconstrueerde klankwaarde meestal als b, een conventie met Latijnse letters. In bas(a) (“opnieuw”) en baka (“zoon”) geeft 𘮽 de beginmedeklinker weer, met een klank die op b lijkt.

Afhankelijk van het woord kan hetzelfde teken /b/, een eenheid van b plus een klinker, of een reeks klinker-b-klinker weergeven. Het Khitaanse klein schrift combineert tekens voor hele woorden met klanktekens; die laatste vormen samen compacte woordblokken.

Waarom ziet Khitaans schrift er op papier anders uit?

Historische teksten liepen verticaal; wetenschappelijke transcripties kunnen horizontaal lopen. In het traditionele schrift vormden klanktekens compacte woordblokken in verticale kolommen. Sommige wetenschappelijke uitgaven zetten de tekens één voor één op een horizontale regel.

Volgens traditionele geschiedwerken bedacht Yelü Diela het schrift rond 924 of 925 om Khitaans te schrijven. De vormen zijn ontleend aan Chinese karakters; het klanksysteem is beïnvloed door het Oeigoerse schrift. Een studie uit 2026 stelt dat het systeem later, onder Liao-keizer Shengzong, voor breder officieel gebruik werd uitgewerkt. Het oudste veilig gedateerde bewaarde voorbeeld is de grafinscriptie voor Wugulin Taishi uit 1051.

Onder de Liao werden het Khitaanse klein en groot schrift naast het Chinees gebruikt in officiële teksten en op monumenten. Jurchenheersers bleven Khitaans schrift gebruiken na de val van de Liao en baseerden hun eigen schriften erop; het Jin-hof beëindigde het officiële gebruik in 1191. Onderzoekers identificeerden grafinscripties in klein schrift in 1922.