Maté

Een gedeelde kruidendrank die in het zuiden van Zuid-Amerika de dag indeelt. Yerba maté is het gedroogde, fijngemalen blad van een hulstsoort uit het stroomgebied van de Paraná; de Guaraní dronken het lang voordat de Europeanen kwamen. Je vult de kalebas voor twee derde, steekt de bombilla erin (een metalen rietje met een zeefje onderaan), giet er heet maar nooit kokend water op en drinkt, waarbij je dezelfde bladeren vele keren bijvult. Het smaakt bitter en grassig en maakt ongeveer zo wakker als koffie. In het Spaans heet het gewoon mate, uitgesproken als "MA-tè"; in Zuid-Brazilië chimarrão, uit een grote cuia; in Paraguay is de zomerversie tereré, met ijswater en kruiden, en die tereré-cultuur staat sinds 2020 op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed. Maté reisde een eeuw geleden ook met teruggekeerde emigranten naar Syrië en Libanon en is daar nog altijd een dagelijkse drank.

De emoji betekent meer dan een drankje door de manier van drinken. Eén persoon, de cebador, maakt klaar en schenkt; de kalebas gaat de kring rond, iedereen drinkt hem leeg en geeft hem terug, en "gracias" zeggen betekent "ik heb genoeg gehad". Een rondje maté is een gesprek, een werkpauze, een lange busrit of een middag in het gras. Uruguayanen drinken er per hoofd het meest van en lopen overal met een thermoskan onder de arm; Argentinië riep maté in 2013 per wet uit tot nationale drank, en Lionel Messi wordt buiten het veld zelden zonder kalebas gefotografeerd.

Wat bedoelt iemand die 🧉 stuurt?

Meestal een matémoment: een pauze, een praatje, een stukje thuis. Onder matédrinkers is "¿unos mates?" met 🧉 een echte uitnodiging om langs te komen en even te blijven, en 🧉 terug is een ja. 's Ochtends vroeg betekent het: de dag begint; naast boeken: studeren met brandstof; van iemand in het buitenland: heimwee in één teken. In gebruikersnamen en bio's staat hij naast een vlag als stil kenteken van Argentijnen, Uruguayanen, Paraguayanen of gaúcho's.

Drink je zelf geen maté, lees hem dan als warmte en gastvrijheid, niet als een uitdaging om iets vreemds te proeven. Niemand verwacht dat je het ritueel kent; een vriendelijk "wat is dat?" is een welkom antwoord, en je krijgt waarschijnlijk een lange, enthousiaste uitleg.