ทัณฑะพราหมี

เป็นเครื่องหมายบอกขอบเขตในข้อความพราหมี ไม่ใช่คำ ขีดเดียวใช้ปิดอนุประโยคหรือหน่วยข้อความอื่น ในบทกวี ตำแหน่งของมันอาจบอกจบบรรทัดหรือหนึ่งในสี่ส่วนของบท ส่วนทัณฑะคู่ใช้บอกขอบเขตที่ใหญ่กว่าระหว่างบทหรือส่วนของข้อความ

ทัณฑะพราหมีมีมานานแค่ไหน?

มีหลักฐานจารึกถึงธรรมเนียมวรรคตอนพราหมีตั้งแต่ศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล หลักฐานจารึกยุคแรกที่ยืนยันได้รวมถึงพระราชโองการของพระเจ้าอโศก ผู้ทรงให้สลักคำสั่งลงบนหิน เครื่องหมายวรรคตอนในยุคแรกมีน้อยและไม่สม่ำเสมอ ขีดต่าง ๆ ใช้แบ่งอนุประโยค ส่วนหนึ่งในสี่ของบท บทเต็ม และบางครั้งก็แบ่งเอกสาร วันที่นี้บอกอายุของธรรมเนียม ไม่จำเป็นต้องเป็นรูปแบบที่แน่นอนของ 𑁇

จารึกและต้นฉบับในยุคต่อมาทำให้การใช้เครื่องหมายเดี่ยวและคู่เป็นแบบแผนขึ้น อักษรที่สืบทอดจากพราหมีนำเครื่องหมายกลุ่มนี้ไปใช้ในรูปแบบต่าง ๆ เช่น ทัณฑะเทวนาครี ส่วนอักษรขโรษฐี ซึ่งเป็นอักษรโบราณอีกชนิดหนึ่งในเอเชียใต้ มีเครื่องหมายคู่คล้ายกันในธรรมเนียมใกล้เคียงกัน ในร้อยแก้วเทวนาครีมักใช้วรรคตอนแบบตะวันตกแทนทัณฑะแบบดั้งเดิม แต่บทกวีแบบดั้งเดิมยังคงใช้ทัณฑะ