อักษรจาม E

อักษรนี้ทำให้พยางค์เริ่มด้วยสระแทนพยัญชนะได้

ในอักษรจาม อักษรสระอิสระสามารถใช้ขึ้นต้นพยางค์ได้ด้วยตัวเอง ในภาษา Cham ตะวันออกยังใช้บอกการเริ่มพยางค์ใหม่ภายในคำได้ด้วย

คำอธิบายการเขียนภาษา Cham ตะวันออกฉบับปี 2026 จัด ꨃ ไว้กับเสียงสระ e แบบเปิด ซึ่งเขียนเป็น /ɛ/ คำอธิบายอื่นไม่ได้แยกเสียงนี้จาก e ที่ปิดกว่า หรือเสียงสระกลางที่ไม่เน้น /ə/ อย่างชัดเจนเสมอไป

อักษรจามเปลี่ยนแปลงอย่างไร?

อักษรจามค่อย ๆ พัฒนามาจากประเพณีอักษรอินเดียยุคเก่า

อักษรนี้อยู่ในตระกูลอักษรที่สืบมาจากพราหมี ซึ่งเป็นระบบเขียนโบราณจากเอเชียใต้ รูปอักษรยังเกี่ยวข้องกับประเพณีปัลลวะในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และมีความเชื่อมโยงทางประวัติศาสตร์กับอักษรเขมรและอักษรกาวี

ข้อความภาษา Cham ที่เก่าแก่ที่สุดซึ่งเป็นที่รู้จักคือจารึก C.174 ซึ่งกำหนดอายุไว้ในคริสต์ศตวรรษที่ 4 หรือ 5 จารึกนี้แสดงให้เห็นการใช้อักษรจามแบบเก่า แต่ไม่ได้ยืนยันว่า ꨃ มีรูปแบบนี้อยู่แล้วในเวลานั้น

จารึกของกษัตริย์และศาสนสถานยุคแรกบันทึกอำนาจ การถวายสิ่งของ ภาษี และการก่อตั้งศาสนสถาน ต่อมาเอกสารบนใบลานและกระดาษบรรจุวรรณกรรม บันทึก พิธีกรรม และประวัติศาสตร์ ช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 19 งานเขียนอิสลามภาษา Cham ในกัมพูชาจำนวนมากเปลี่ยนไปใช้อักษรญาวี ซึ่งเป็นระบบเขียนที่ใช้อักษรอาหรับเป็นพื้นฐาน แต่คนส่วนน้อยยังสืบทอดธรรมเนียมต้นฉบับภาษา Cham คำอธิบาย Unicode ปี 2026 ระบุว่าอักษรอินเดียยังมีบทบาทสำคัญในภาษา Cham ตะวันออกมากกว่าภาษา Cham ตะวันตก

พิมพ์ ꨃ อย่างไร?

ป้อน U+AA03 ด้วยวิธีป้อน Unicode แบบเลขฐานสิบหก

ꨃ เป็นอักษรเต็มตัว ไม่ใช่เครื่องหมายสระที่นำไปต่อท้ายพยัญชนะ ในพยางค์ Cham ที่สมบูรณ์ เครื่องหมายสระประกอบจะเก็บไว้หลังพยัญชนะ แม้การจัดรูปตัวอักษรจะแสดงเครื่องหมายบางตัวไว้ข้างหน้า ลำดับนี้สำคัญเมื่อต้องป้อนชุดอักขระ

ถ้า ꨃ แสดงเป็นช่องสี่เหลี่ยมหรือว่างเปล่า แสดงว่าฟอนต์ไม่รองรับอักษรจาม ให้ใช้ฟอนต์ที่รองรับอักษรนี้ ตัวอักขระเองไม่ได้เปลี่ยนไป