Khitan Küçük Yazısı karakteri 18C3E

Onu, dili yazıtın bağlamına bağlı olan tarihî bir işaret olarak okuyun. Unicode 18.0, karakteri Jurchen Küçük Yazısında ve muhtemelen Khitan Küçük Yazısında da kullanılmış olarak işaretler. Algoritmik adındaki sayı Khitan bloğundaki yerini gösterir; sözlük anlamı vermez. Güncel kayıtta tek başına bu işaret için bir sözcük veya telaffuz bulunmaz; bunu belirlemek için daha uzun bir yazıt gerekir.

Khitan etiketi neden Jurchen ile bağlantılı?

İki yazı sistemi işaretleri sözcükler halinde benzer biçimde gruplar. Khitan Küçük Yazısı, ayrı bir Khitan Büyük Yazısıyla birlikte Khitan dilini yazmak için oluşturuldu. Unicode’un tarihçe bilgisi geleneksel kuruluş tarihi olarak yaklaşık 925’i verir ve çalışmayı Yelü Diela’ya atfeder. Ayrıca, biçimleri pek benzemese de başka bir yazı sistemi olan Uygur yazısından esinlenildiğini belirtir. 2026 tarihli bir yeniden değerlendirme, sistemin daha sonra düzenlenmiş olabileceğini savunur: kesin tarihli en eski korunmuş Khitan Küçük Yazısı yazıtı, 1051 tarihli bir mezar yazıtıdır. Bu tarihlerin hiçbiri bu özel glifin ilk kez ne zaman göründüğünü belirlemez.

Khitan Küçük Yazısı çoğunlukla kraliyet ailesi ve soyluların mezar yazıtlarında, ayrıca anıtlarda ve bazı nesnelerde korunmuştur. Khitanlar bu yazıyı Liao, Qara Khitai (Batı Liao) ve Jin hanedanları döneminde kullandı. Biçimleri kısmen Çin karakterlerinin yapısını ve öğelerini aldı; daha sonraki Jurchen yazı sistemleri de Khitan modellerini uyarladı.

Jurchen Küçük Yazısına ilişkin kanıtlar çok daha azdır: Unicode 18.0, iki kümeye yerleştirilmiş altı karakterlik bir yazıtın üç tanıklığını kaydeder. Khitan Küçük Yazısında ses işaretleri çoğunlukla bir sözcüğü yazan küme içinde birleşir; Jurchen örneklerinde de benzer bir düzen görülür. Unicode, 𘰾 karakterini Jurchen biçimi için kullanırken Khitan bloğunda tutar; bu nedenle çevresindeki yazıt, blok adından daha önemlidir.

𘰾 eski çizelgelerde neden farklı görünüyor?

Unicode 18.0 başvuru glifini değiştirdi. Güncel çizelge Jurchen biçiminin açılı bacaklarını gösterir. Eski bir Unicode çizelgesinde önceki başvuru biçimi görülebilir; iki çizim de aynı kodlanmış karakteri belirtir.