Arabische letter E

In het Pashto staat ې voor de e-klinker.

De letter hoort bij de Pashto-reeks ye-letters, die verschillende klanken of woordeinden aangeven.

De letter staat meestal midden in of aan het eind van een woord; aan het begin schrijft men اې. In تېل („olie“) geeft ې de e midden in het woord aan.

Waar komt ې vandaan?

De letter ontstond toen het Pashto het Perzisch-Arabische schrift aan zijn klanken aanpaste.

In oudere Pashto-spelling stond één yeh-letter voor meerdere klanken: de j-klank, een lange i en de e-klinker. Latere spellingconventies gebruikten ې voor de e-klinker. De geschreven traditie omvat werk van Bayazid Ansari uit de zestiende eeuw; Khair-ul-Bayan wordt het eerste Pashto-boek genoemd.

Hetzelfde teken wordt ook in het Oeigoers gebruikt en heet in het Sindhi bbeh; de uitspraak hangt af van de taal. Het Arabisch heeft geen aparte letter voor de e-klinker van het Pashto.

Is ې hetzelfde als ی of ے?

Nee: verwante Pashto-ye-letters geven andere klanken of uitgangen aan.

ي staat voor de i-klank of een j-klank. ی heeft andere functies, waaronder de tweeklank ei zoals in „mei“ of een j-klank aan het eind van mannelijke vormen. ۍ markeert een vrouwelijke uitgang; ئ is een werkwoordelijke ye voor een ander uitgangspatroon, vaak met een klinker gevolgd door een j-klank. Het Urdu-teken ے is een aparte letter.

In informele Pashto-spelling in Khyber Pakhtunkhwa wordt tot en met 2026 soms Urdu-ے gebruikt voor meerdere Pashto-ye-letters. Het gebruik verschilt; als de exacte letter ertoe doet, is dit geen betrouwbare spellingvervanging.