Znak 18BF2 małego pisma kitańskiego

Zapisuje dźwięk kitański, ale jego dokładny odczyt jest sporny.

Małe pismo kitańskie służyło do zapisu języka kitańskiego za pomocą znaków dźwiękowych (fonogramów) oraz niektórych znaków oznaczających całe słowa (logogramów). Fonogram jest częścią słowa, dlatego 𘯲 najlepiej rozumieć jako element zapisu, a nie słowo z bezpośrednim polskim odpowiednikiem.

W propozycji kodowania z 2010 roku znak ten zapisano jako car. Tutaj car to naukowa notacja dźwięku, a nie angielskie słowo.

Kiedy powstało małe pismo kitańskie?

Tradycja wskazuje około 925 roku; badanie z 2026 roku podważa datę jego upowszechnienia.

Według tradycji małe pismo stworzył Yelü Diela, młodszy brat Abaojiego, założyciela dynastii Liao, aby zapisywać język kitański. Miał się inspirować pismem ujgurskim, używanym przez społeczności ujgurskie, choć oba systemy niewiele przypominają się wizualnie.

Zachowane inskrypcje pochodzą z XI i XII wieku, często z kamiennych epitafiów. Ponowna analiza z 2026 roku przywołuje relację z 1011 roku: urzędnicy w Goryeo, koreańskim królestwie, nie potrafili odczytać kitańskiego listu. Autor argumentuje, że małe pismo mogło zostać ujednolicone później. Było jednym z dwóch systemów zapisu kitańskiego; drugim było pismo duże. Późniejsze pismo dżurdżeńskie również czerpało z wzorów kitańskich, a małe pismo pozostawało w użyciu za Zachodniej dynastii Liao i Jin.

Czy 𘯲 oznacza „kamień”?

Tylko w spornej interpretacji dłuższego zapisu.

Badanie z 2021 roku omawia sekwencję 𘯲𘯺 z inskrypcji. Wcześniejsze prace odczytują ją jako imię własne Chala; autor proponuje zamiast tego čala, „kamień”, i łączy je z mongolskim słowem čilaγun, również oznaczającym „kamień”. Ta interpretacja dotyczy sekwencji w jej kontekście, a nie samego 𘯲.