Yoyo

Ya gerçek oyuncağı ya da durmadan inip çıkan bir şeyi. Numara videosu, oyuncak fotoğrafı ya da "bunu hatırlayan var mı?" paylaşımının yanında düpedüz yoyodur. Spor ve oyun sohbetlerinde inip çıkan oyuncuları, skorları ya da sıralamaları anlatır.

Mecaz anlam İngilizcedeki yo-yo (gidip gelmek) sözcüğünden gelir; "yoyo etkisi" de kilo verip tekrar almanın döngüsüdür. Yani "uyku düzenim 🪀" ya da "fiyat bütün hafta 🪀" tek bir değişim değil, sürekli dalgalanma demektir.

Tek başına, sözsüz gelen 🪀 belirli bir mesaj taşımaz; çoğunlukla oyuncak, bir çocuk ya da şakacı bir ruh hâli kastedilir. Emin değilsen sor. Tonu hafiftir: kendi kararsızlığınla dalga geçmeye uygundur, ama başkasının kilosu ya da ruh hâli için kullanılınca alay gibi durabilir.

Yoyo nasıl çalışır?

İki disk arasındaki kısa bir mile ip sarılıdır. İpin ucunu parmağına geçirip bırakırsın: ip açılırken yoyo hızla döner, ipin mile bağlı olduğu basit yoyoda bu dönüş onu sararak eline geri getirir.

Numara yoyolarında ip mile gevşekçe dolanır; yoyo aşağıda dönmeye devam eder ("uyutma"), oyuncu da klasik "köpeği gezdirme" gibi figürler yapar. Birçok yarışma yoyosu ancak bind denen özel bir hareketle geri döner. 1990'lardan beri müzik eşliğinde gösterilerin yapıldığı dünya şampiyonaları düzenleniyor.

Oyuncak adından çok daha eskidir: MÖ 440 dolaylarına ait bir Yunan kâsesinde ipe bağlı diskle oynayan bir çocuk görülür. Sözcük büyük olasılıkla bir Filipin dilinden gelir; Filipinli göçmen Pedro Flores 1920'lerde Kaliforniya'da yoyo üretmeye başladı, Donald Duncan da şirketini satın alıp onu ülke çapında bir çılgınlığa dönüştürdü. Filipinli avcıların yoyoyu silah olarak kullandığı hikâyesi kanıtı olmayan bir efsanedir.