อักษร Pha ของภาษาจาม

แทนเสียง p พ่นลม คล้ายเสียง พ ในภาษาไทย

ꨜ เป็นพยัญชนะต้นพยางค์ในภาษาจามตะวันออก พยัญชนะที่ไม่มีเครื่องหมายอื่นกำกับมักมีสระแฝง เครื่องหมายสระเปลี่ยนเสียงนั้นได้ และพยัญชนะท้ายช่วยเติมพยางค์ให้สมบูรณ์

อักษรจามพัฒนามาจากรูปแบบอักษรปัลลวะทางตอนใต้ของอินเดีย จารึกยุคแรกใช้เขียนภาษาสันสกฤต รวมถึงบันทึกเรื่องราชสำนัก การเมือง และศาสนา จารึก Đông Yên Châu ซึ่งเป็นหลักฐานภาษาจามที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังหลงเหลืออยู่ มีอายุราวปลายคริสต์ศตวรรษที่ 4

ทำไมจามตะวันออกกับตะวันตกจึงต่างกัน?

ꨜ เป็นอักษรจามตะวันออก ส่วนจามตะวันตกใช้ระบบอักษรต่างกัน

มีหลักฐานข้อความภาษาจามตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 9 ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 16 เป็นต้นมา ต้นฉบับภาษาจามยุคกลางสืบทอดประเพณีนี้ การใช้อักษรจึงเปลี่ยนจากจารึกสาธารณะไปสู่การอ่านเขียนและการอนุรักษ์ในชุมชน

จามตะวันออกและจามตะวันตกเป็นประเพณีที่เกี่ยวข้องกัน แต่มีระบบอักษรและธรรมเนียมการเขียนต่างกัน จามตะวันตกยังใช้จาวี ซึ่งเป็นระบบเขียนที่อิงอักษรอาหรับ ผู้อ่านจามตะวันตกอาจอ่านข้อความจามตะวันออกไม่ได้ ดังนั้นอักษรนี้จึงใช้กับการสะกดแบบจามตะวันออก

จะเขียนอักษร Pha ของจามอย่างไร?

ในข้อความที่บันทึกไว้ อักษรหลักต้องมาก่อนเครื่องหมาย

พิมพ์ ꨜ ก่อน แล้วจึงตามด้วยเครื่องหมายกลาง เครื่องหมายสระ เครื่องหมายยืดเสียง และพยัญชนะท้าย หากมี เครื่องหมายสระประกอบอยู่หลังอักษรหลักในข้อความ แม้บนหน้าจอจะปรากฏทางซ้ายหรือรอบอักษรนั้นก็ตาม พยางค์จามไม่ซ้อนพยัญชนะเป็นอักษรควบ

หากอักษรแสดงเป็นสี่เหลี่ยมหรือเป็นตัวอื่น ฟอนต์อาจไม่รองรับอักษรจาม หรือข้อความอาจถูกแทนที่ การแสดงผลเปลี่ยนไป แต่ตัวอักษรยังเป็นตัวเดิม