Łącznik

Zwykle wstawił go program do składu; typowe klawiatury nie mają na niego klawisza.

Klawisz kreski (-) wpisuje łącznik-minus, spadek po starym zestawie znaków ASCII, w którym jeden znak musiał być i łącznikiem, i minusem. Unicode dodał osobny, jednoznaczny łącznik i zaleca go do składu tekstu: to ‐. Czcionki często rysują je tak samo, ale programy porównują znaki, nie kształty.

Na ‐ trafia się głównie w tekście, który przeszedł przez system składu lub wydawniczy albo został z niego skopiowany: tekst książek, PDF‑y, słowniki, niektóre szablony dokumentów. Kłopot zaczyna się, gdy taki tekst wkleisz tam, gdzie znaki porównuje się dosłownie, jak pole wyszukiwania, nazwa pliku, hasło, arkusz kalkulacyjny albo kod, i dopasowanie zawodzi bez widocznego powodu. Jeśli pozornie poprawna kreska uparcie nie pasuje, to prawdopodobny winowajca: wpisz ją ponownie z klawiatury.

Do czego służy łącznik?

Łączy części wyrazów albo oznacza wyraz przeniesiony do następnego wiersza.

W polszczyźnie łączy wyrazy złożone o równorzędnych członach (czarno‐biały, Kędzierzyn‐Koźle) i pisze się go bez spacji, w odróżnieniu od dłuższego myślnika. Zasady różnią się między językami. W angielskim położenie zmienia scenę: man-eating shark to rekin zjadający ludzi, a man eating shark to mężczyzna jedzący rekina.

Łącznik pokazuje też miejsce podziału wyrazu na końcu wiersza. Po zwykłym łączniku wiersz może się złamać; jeśli połączone wyrażenie ma zostać w jednym wierszu, w składzie używa się łącznika nierozdzielającego ‑, a gdy kreska ma się pojawić tylko wtedy, gdy wyraz rzeczywiście się tam łamie, niewidocznego miękkiego łącznika.

Skąd się wziął łącznik?

Wyewoluował z dawniejszych znaków każących czytać dwa wyrazy jako jeden. W starogreckich pismach gramatycznych zakrzywiony łuk pod literami złożenia oznaczał, że tworzą całość; nie była to jeszcze krótka pozioma kreska.

Później, w średniowiecznych rękopisach i wczesnych drukach, pokrewne znaki przejęły obie dzisiejsze role łącznika: dzielenie wyrazów na końcu wiersza i ich łączenie. Angielski zaczął łączyć złożenia łącznikiem w XV wieku, a w XVI stało się to powszechne. Minus wygląda podobnie, ale tej historii nie dzieli.