Combinatiestreep voor lichte centralisatie onder een klinker

Het markeert de voorafgaande klinker als licht gecentraliseerd.

Dat betekent dat de uitspraak van de klinker een beetje opschuift naar het midden van het klinkergebied; het teken vervangt de klinker niet. Het Teuthonista is een systeem om gesproken dialecten te transcriberen, vooral Germaanse en Romaanse variëteiten, twee grote Europese taalfamilies.

Het Teuthonista maakt deel uit van een langere traditie van fonetische notatie: spraakklanken opschrijven met vaste tekens. Die traditie omvat Lepsius’ Algemeen Linguïstisch Alfabet (1855), Ascoli’s systeem voor Romaanse talen (1873), Lenz’ dialectnotatie tegen 1900 en Teucherts presentatie van het Teuthonista in 1924–1925.

Hoe geeft het Teuthonista details van klinkers aan?

Tekens onder klinkers geven meestal de klankkleur aan; tekens erboven de lengte.

᪹ is het teken voor lichte centralisatie; ᪺ is de sterkere versie van dit paar. Het voorstel voor het Teuthonista laat beide zien bij a, e, i, o, ö, u en ü.

Regionale Teuthonista-systemen kunnen aan dezelfde tekens verschillende precieze waarden toekennen. Volg de legenda van de atlas, het woordenboek of het corpus dat je gebruikt; ‘licht gecentraliseerd’ is de veilige uitleg, geen universeel vastgelegde klankdoelstelling.

Hoe typ ik ᪹ na een klinker?

Voer eerst de klinker in en daarna ᪹.

Zet het direct na de klinker die het verandert, zoals in a᪹ of e᪹. In een voorbeeld als ◌᪹ geeft de gestippelde cirkel de plek van aanhechting aan; het is een plaatshouder, geen extra letter.

In een melding over een probleem met Noto uit 2018 stonden de centralisatiestrepen midden onder de klinker, in plaats van linksonder eraan vast zoals in Teuthonista-voorbeelden. Lijkt de positie verkeerd, vergelijk dan eerst een ander lettertype voordat je het teken verandert.