Cáo

Cái nháy mắt khen bạn khôn, hoặc chỉ là một con cáo. Gửi sau khi bạn giải quyết vấn đề hóc búa hay đi một nước khéo, mặt cáo là lời khen kèm nụ cười: thông minh, tháo vát, hơi ranh mãnh. Vì “cáo” cũng chỉ người hay lừa người khác, sau một chiêu không mấy đàng hoàng, cùng emoji ấy có thể là lời châm chọc đùa. Tin nhắn xung quanh cho bạn biết là ý nào.

Bên cạnh ảnh thiên nhiên, nó chỉ là con vật. Trong lời khen ngoại hình, sắc thái đổi khác: “foxy” là tiếng lóng Anh nghĩa là “quyến rũ” từ cuối thế kỷ 19, nên emoji vừa khen bảng tính của bạn lại thành tán tỉnh nhẹ dưới tấm selfie.

Vì sao cáo tượng trưng cho sự ranh mãnh?

Vì nhiều câu chuyện xưa giao cho nó vai kẻ láu cá. Trong một truyện ngụ ngôn Aesop, cáo nịnh quạ để lấy miếng pho mát; trong truyện khác, nó chê chùm nho không với tới là chua. Trong các truyện châu Âu thời trung cổ về cáo Renart, nó qua mặt sói, gấu và cả vua sư tử. Tiếng Anh giữ lại ý ấy: “outfox” ai đó là thắng họ bằng trí khôn.

Truyền thuyết Đông Á thêm phép thuật. Ở Nhật, kitsune, hồ ly, có thể hóa người, và cáo là sứ giả của Inari, vị thần Thần đạo gắn với lúa gạo và mùa màng, nên nhiều đền Inari có tượng cáo. Cáo chín đuôi đến Nhật từ truyền thuyết Trung Hoa, nơi “hồ ly tinh” (狐狸精) còn chỉ người đàn bà quyến rũ, thường mang ý chửi. Người Việt cũng có truyền thuyết Lạc Long Quân diệt Hồ Tinh, con cáo chín đuôi, gắn với tên gọi Hồ Tây ở Hà Nội. Trong tiếng Hàn, 여우 (“cáo”) có thể chỉ người nhanh trí, dù vài từ ghép dùng để mắng phụ nữ ranh ma. Những liên tưởng này chỉ nhuốm vào 🦊 khi ngữ cảnh gợi tới.