Vos

Een knipoog naar je slimheid, of gewoon een vos. Gestuurd nadat je een lastig probleem oploste of een handige zet deed, is de vossenkop een compliment met een grijns: slim, vindingrijk, een tikje sluw. Omdat een ‘sluwe vos’ ook anderen beetneemt, kan dezelfde emoji na een gluiperige actie een plagerige steek zijn. Het bericht eromheen vertelt welke.

Naast een natuurfoto is het gewoon het dier. In een compliment over je uiterlijk verandert de toon: ‘foxy’ is sinds eind negentiende eeuw Engels slang voor ‘aantrekkelijk’, dus de emoji die net je spreadsheet prees, leest onder een selfie als lichte flirt.

Waarom staat de vos voor slimheid?

Omdat veel oude verhalen de vos tot bedrieger maakten. In een fabel van Aesopus vleit de vos de raaf zijn kaas afhandig; in een andere noemt hij de druiven die hij niet kan bereiken zuur. Het Middelnederlandse Van den vos Reynaerde, rond 1260, laat Reynaert de wolf, de beer en zelfs koning Nobel de leeuw bedriegen. Het Engels bewaart het idee: iemand ‘outfoxen’ is hem te slim af zijn.

Oost-Aziatische sagen voegen magie toe. In Japan kan de kitsune, een vossengeest, een mensengedaante aannemen, en vossen zijn boodschappers van Inari, een shinto-godheid van rijst en oogst; veel Inari-heiligdommen tonen daarom vossenbeelden. De negenstaartige vos kwam uit de Chinese sage naar Japan; daar betekent ‘vossengeest’ (狐狸精) ook een verleidster, meestal als scheldwoord. In het Koreaans kan 여우 (‘vos’) een pienter persoon aanduiden, al schelden sommige samenstellingen een sluwe vrouw uit. Die echo’s kleuren 🦊 alleen als de context ernaar wijst.