Sneeuwvlok

Sneeuw, kou of winter, en bij uitbreiding alles wat bevroren is. Bij een weerbericht meldt hij sneeuw of een koudegolf; bij een foto van een skipiste of besneeuwde straat labelt hij de scène. Richting december wordt hij versiering, naast 🎄 en 🎁 in wensen, reclame en gebruikersnamen, zonder dat iemand beweert dat het sneeuwt.

De afbeelding is een gestileerd sneeuwkristal: zes armen vanuit een midden, vaak met zijtakjes, wit of lichtblauw. Buiten de telefoon staat dezelfde vorm overal voor kou: de koelstand op de afstandsbediening van de airco en in de auto, het gladheidslampje op het dashboard, de vriezer en diepvriesverpakkingen. Soms gebruikt men de emoji ook zo: ‘zet de ❄️ aan’ voor de airco, ‘in de ❄️ ermee’ voor de vriezer.

Het teken begon als drukkersornament. Het staat in het Unicode-blok Dingbats, een verzameling sierfiguren uit het lettertype Zapf Dingbats, naast twee zustervlokken ❅ en ❆ die nooit emoji werden.

Wat bedoelt iemand die ❄️ stuurt?

Meestal een bericht of een sfeer: het sneeuwt, het is koud, het is winter. ‘❄️❄️❄️ eerste sneeuw!’ is enthousiasme; ‘-10 vandaag ❄️’ is weergemopper; ‘fijne feestdagen ❄️’ is feestelijke warmte. Een temperatuur zegt de emoji niet; dat doen de woorden. Meerdere achter elkaar betekenen meer sneeuw, meer kou of gewoon een mooier rijtje.

Alleen het Engelse scheldwoord vraagt aandacht. Sinds midden jaren 2010 noemt men, vooral in politieke discussies, iemand die als kwetsbaar en lichtgeraakt wordt gezien een ‘snowflake’, en ‘special snowflake’ spot met wie zich uniek waant. In Engelstalige reacties kan de emoji dat woord vervangen in een sarcastisch antwoord, naast ‘triggered’ of ‘offended’. Zonder zulke woorden is ❄️ gewoon weer.

Waarom heeft een sneeuwvlok zes armen?

Omdat ijs kristalliseert in een zeshoekig rooster, met armen onder 60 graden. Een sneeuwkristal ontstaat als waterdamp in een wolk direct bevriest op een stofje. Watermoleculen hechten zich in zeshoekige ringen, en die vorm herhaalt zich tijdens de groei. Elke arm krijgt op hetzelfde moment dezelfde temperatuur en vochtigheid, dus de zes lijken op elkaar; verschillende kristallen krijgen verschillende omstandigheden, dus ze verschillen zo. Niet alle zijn vertakte sterren: ze groeien ook als plaatjes, naalden en zuiltjes.

De astronoom Johannes Kepler vroeg zich in 1611 in een boekje af waarom sneeuw zeshoekig is, lang voordat men moleculen kende. Wat op je mouw valt, is vaak een klontje kristallen, de eigenlijke vlok; de emoji toont het kristal.