Hançer işareti

Bir dipnotu gösterir ya da birinin öldüğünü belirtir. Kitaplarda ve tablolarda hançer, geleneksel dipnot işaretleri dizisi * † ‡ § ‖ ¶'nin ikincisidir: sayfada yıldızlı bir not varsa sıradaki nota hançer konur. Matbaacılar ona obelisk ya da obelus da der.

Bir kişinin yanında anlamı değişir. Almanca, Felemenkçe, İskandinav ve Lehçe başvuru eserlerinde ve soy ağaçlarında, başkalarının yanı sıra, yıldan önceki yıldız doğumu, hançer ölümü gösterir; "Goethe (* 1749 † 1832)" eksiksiz bir yaşam aralığıdır. Türkçede "(1749–1832)" yazdığımız ya da "merhum" dediğimiz için çoğu okur bu geleneği ilk kez yabancı ansiklopedilerde ya da soy ağaçlarında görür. Bir yazar, oyuncu ya da üye listesinde adın ardındaki hançer çoğu zaman kişinin sonradan öldüğünü belirtir, bazen de bunu söyleyen bir not eşlik eder. İngilizce bir metinde adın ardında † görürseniz önce ilgili dipnotu ya da listenin açıklamasını arayın; ikisi de yoksa büyük olasılıkla "vefat etmiş" demektir.

† bir haç mı?

Hayır. Yalnızca haça benzeyen bir dizgi işaretidir. Dinî Latin haçı ayrı bir karakterdir, ✝; bir dipnotun ya da tarihin yanındaki hançer kimsenin inancını bildirmez. İkisi kilise yazışmalarında kesişir: bazı geleneklerde piskoposlar imzalarının önüne küçük bir haç koyar, baskıda bu haç † ile dizilebilir. Orada makam işaretidir, ölüm işareti değil.

Hançer, obelustan gelir: Eski İskenderiye bilginlerinin Homeros'ta sahte saydıkları dizelerin yanına çizdiği yatay bir çizgi (bazen noktalı). O el yazmalarıyla ilk basılı kitaplar arasında bir yerde işaret dikleşti ve bir yatay çubuk kazandı; haça benzerlik buradan gelir. Bunun tam olarak ne zaman ve neden olduğu kesin değildir, ama 16. yüzyılın sonlarında matbaacılar dik hançeri yıldızın yanında gönderme işareti olarak kullanıyordu; ölüm anlamı sonradan geldi ve büyük olasılıkla bu haç görünümü buna yardım etti.

Kullanıcı adında ya da mesajda † ne demek?

Çoğu zaman süs: gotik, metal ya da grunge havası veren bir dokunuş, mesaj değil. İnsanlar kullanıcı adını hançerlerle çevirir ya da profil yazısına sıralar; kuru kafa ve zincir kullanmakla aynı nedenle, bir tarz göstermek için. Mesajda ise bir adın, tarihin ya da ölen bir evcil hayvanın yanında "RIP" yerine geçebilir. Tonu çevresindeki sözcükler belirler: kullanıcı adında şakacı, tarihin yanında ağırbaşlı.